KUŞLARDA KURTLAR VE PARAZİTLER

kervanser

Sayfa Yöneticisi
Yönetici
Katılım
5 Mar 2010
Mesajlar
5,121
Konum
İstanbul / Fatih
Web sitesi
www.muhabbetkusuureticileri.org
Adı
Selahattin
Soyadı
GÜÇLÜ
KUŞLARDA KURTLAR VE PARAZİTLER
Kafes kuşlarında da memeli hayvanlarda olduğu gibi birçok iç ve dış parazit hastalıklara sebep olur. Bağırsak kurtları gibi iç parazitler veya kene gibi dış parazitler kuşlarda da görülür.

Halkalı (yuvarlak) kurtlar (Nematodlar): Hemen hemen tüm organ sistemlerinde yerleşebilirler, en çok da sindirim sistemine. Hastalık, parazit yumurtalarının bulunduğu yiyecek maddeleri, su ve kafes içindeki oyuncak v.s. ile ağız yolundan vücuduna girer. Yumurtadan çıkan larvalar zamanla gelişerek parazitlere dönüşür. Bu parazitlerin ürettiği yumurtalar ise dışkı ile dışarı atılarak çevreye yayılır. Bu yumurtaların tekrar alınması ile hastalık sürekli bir çember çizerek ilerler ve diğer kuşlara da bulaşır. Vücudunda çok miktarda parazit olan kuşlarda gelişme bozuklukları, ishal ve besin maddelerinden yararlanamamaya bağlı belirtiler görülür. Hastalığın teşhisi için gaita muayenesi yapılır. Kafesin hijyeni ve su, yem kabı, oyuncak gibi kuşun ağzı ile temas eden materyallerin temiz tutulması koruyucu önlem olarak önemlidir.

Yassı kurtlar ve şeritler (trematodlar ve sestodlar): Bu parazitler gelişme dönemlerinde arakonakçı olarak başka canlıları kullandıkları için daha çok doğal ortamda kurt ve küçük yılanlarla beslenen kuşlarda risk oluşturur. Arakonakçı olan diğer hayvanlar yumurtaları ağız yoluyla alırlar ve kuşlar da bu hayvanları yiyerek paraziti alır. Teşhis ve tedavisi gaita muayenesi ve parazitin tipinin belirlenmesi ile yapılır.

Protozoalar: Bu gruptaki parazitler koksidiya, giardia, ve kriptosporidiya türlerinden oluşur. Bunların ilk ikisi kanlı dışkı ve ishale neden olurlar. Taze gaitada yapılan mikroskobik muayene ile bunlar tespit edilip uygun ilaçlarla tedavi edilebilirler. Kriptosporidiya, şiddetli ishal, burun akıntısı, sinüzit ve öksürük gibi belirtilere yol açar. Bu son parazit tipinin ne yazık ki çok etkin bir tedavisi mümkün değildir.

Dış parazitler (artropodlar): Bunlar, kene ve bit gibi deri ve tüylerde yerleşen eklem bacaklı küçük parazitlerdir. Bazıları nadiren solunum sistemine de yerleşebilir. Kimileri tüm yaşamlarını kuşun üzerinde geçirirken, kimileri bir süre kalır ve sonra çevrede yaşamaya devam ederler. Bazılarını çıplak gözle görmek mümkün. Kaşıntı, tüy yolma, tüy dökülmesi, tüylerin zayıflaması ve deri problemleri gibi belirtilere yol açarlar.

HAZIRLAYAN : KAAN OLCAY

* Kaynak ANADOLU ORNİTOLOJİ DERNEĞİ

Kod:
 

ilker

Uzman Üyemiz
Katılım
12 Mar 2010
Mesajlar
316
Konum
MURATLI-TEKİRDAĞ
Adı
ilker
Soyadı
ERTÜRK
burda paylaşılan konular bizler için çok güzel ama önçelikli olarak selahattin abiye bilgilerini bizlerle paylaştığıiçin çok teşekürler
herkeze hayırlı üretimler
 

Yahya SAYIN

Uzman Üyemiz
Katılım
11 Ocak 2011
Mesajlar
1,984
Konum
Antalya
Adı
Yahya
Soyadı
SAYIN
Buda başka bir siteden Fatma İLHAN hanımın  araştırması sonucu bulduğu paylaşımı bende yararlı olacagını düşündüğümden buraya ekledim.Teşekkürler Fatma hanım...


FatmaİLHAN;
Hastalıklar ve Tedavi  Hava Kesesi Parazitleri
Hava Kesesi Parazitleri
Salı, 17 Şubat 2009 14:15 çağdaş    Papağanlar yüksek performans ve uzun mesafe uçucularıdır. Doğal olarak uçuş sırasında vücudun oksijen ihtiyacına karşılık verecek, etkili  bir solunum sistemine ihtiyaç duyarlar. Hava değişimini sağlayan akciğerlere ilave olarak , vücutlarında oksijen deposu olarak görev yapan hava keseleri bulundururlar. Bu hava keseleri ve bir takım anatomik detaylar kuşun uçabilecek kadar hafif olmasını sağlar.

Hava keselerinin büyük önemde olmasının tek sebebi uçmalarına yardımcı olması değildir. Sürekli olarak yeterince oksijen bulundururlar. Bu sebepten dolayı hava keselerindeki bir hastalık hasta kuşun ölümüne sebep olabilecek ciddi solunum güçlüklerine neden olabilir.

Ayrıca; hava keselerinde bakterilerden dolayı iltihaplanma bu önemli organı tehdit eden diğer bir ciddi hastalıktır.  Hava keseleri kuşun içinde boşluklar oluşturudğundan dolayı parazitlerin bulaşmasına mahkumdurlar(*) . 0,7mm boylarıyla hava sömüren bakteri(Sternostoma tracheacolum) insan gözüyle görünemez. Bu parazitler nemli koşullarda yaşadığından tedavi başlamadıysa, soluk borusuna da yerleşir ve orada başarılı bir şekilde çoğalır.

Uyarı

Birds Online’ da ki bir yazar bir papağan türü olan “Australian psittacines”  lere bulaşan ve hava keselerinde yayılan parazitleri tanımlayamayan ve bu bulaşma olayını çok nadir olarak nitelendiren evcil hayvan veterinerleri hakkında çok şeyler duymuş. Bu kitap görüşü eskiden olsa doğru sayılabilirdi ama günümüzde ne yazık ki değil. Son yıllarda Australian psittacines’ lerdeki bulaşma sayısında üzücü bir artış kaydedilmiştir.

Belirtiler

Bulaşmanın ilk aşamalarında kuşlar zekice ötmeyi keserler(*). Sonraları normalden daha az ıslık çalarlar ve sonunda ses tamamen boğuk bir hal alır. Enfeksiyonun ilerleyen safhalarında ciddi solunum zorlukları meydana gelir bunlara büyük solunum güçlüğü ve kuyruk titremesi de  dahil . Özellikle geceleri ve efor harcadıkları sırada(mesela uçarken) hırıltılı ve iniltili nefes alma sesleri kimi zaman astımatik ıslığa dönüşebilir. (örneği dinleyin , hasta bir kuşa ait ses dosyası, wav dosyası, 282 kb ).

Hastalıklı hayvanlar zor nefes aldıklarından dolayı bazen dakikalarca öksürebilir. Bazı zamanlarda bu acı veren parazitlerden kurtulmak için kuvvetlice öksürürler. Öksürme hareketinden hemen sonra, kuşlar kafalarını sallarlar, bu onlara kursak iltihabından dolayı acı çekiyor görüntüsü verir(kesik kursak).  Hava kesesi parazitlerinin yayılmasına rağmen balgam oluşumu gözlenmez. Hastalığın son evresinde kuş nefes alamayacak kadar zayıf düşer, fiilen boğularak acı içinde telef olur. Bulaşmadan sonra ilk belirtilerin görülmesi aylar sonra olabilir. Buna rağmen yıllarca tek başına yaşamış yalnız bir kuşunuz varsa, çok küçük bir bulaşmadan bile acı çekmesi olasıdır. Herhangi bir durumda kuş veterinere götürülmelidir.

Taşınma

Hava kesesi parazitleri birbirine yakın duran kuşların öksürmesiyle hava yoluyla bulaşır. İçme suları diğer bir bulaşma yoludur. Eğer sürüden bir kuş bu parazitlerin bulaşmasından dolayı rahatsızsa aynı içme suyunu kullandıklarından dolayı bütün kuşlarınıza hastalık bulaşmış gibi tedbir almanız önerilir.  Tedavi sırasında tek bir kuşunuz bile olsa içme suyunu dikkatlice temizlemeniz çok önemlidir. Çünkü ilaçlarla tedaviye rağmen kuşunuz o sudan tekrar enfeksiyon kapabilir.

Tedavi

Tedavide ele alınacak tek bir kural vardır: eğer veterinere götürmezseniz kuş ölecektir! Parazitleri öldürmek için; veteriner kuşunuzun boyun ve kürek kemiği arasına bir ilaç damlatacaktır. Bu ilaç kuşun içine geçerek(!) parazitlere karşı bir zehir görevi görüp, onları yok eder. Tedavi üç defa tekrarlanmalıdır; tedavinin birinci, beşinci ve dokuzuncu günlerinde.tedavinin ilk uygulamasından sonra 24 saat içinde genellikle bir iyileşme vardır. Avrupada çoğu durumda Ivomec isimli bir madde kullanılır. Dünyanın farklı yerlerinde farklı maddeler de kullanılabilir.

Başka Neler Yapılabilir ?

Kuşun iyileşmesine yardımcı olacaksak; kuşun  efor harcamaması hayati bir gerekliliktir.  Bu yüzden hava keselerindeki parazitlerden tamamen kurtulana kadar uçmasını engellemeyisiniz. Kuşunuzun soluk alma hızının tutarlı olması oksijen alıp vermeyi kolaylaştırır.

Eğer kuş çok zayıfsa onu sıcak bir terapiyle rahatlatmalısınız( bilgi için tıklayın warmth therapy). Kuşun kızılötesi ışığa tepkisini inceleyin. Eğer ona yararlıysa günde birkaç saat yakınlarına bir lamba kurun. Fakat mutlaka gözetiminiz altında yapın bunu çünkü yanık riski olabilir!



 

bilaldeg

Takipçi Üyemiz
Katılım
20 May 2010
Mesajlar
187
Konum
Ankara
Web sitesi
www.fotokritik.com
Adı
bilal
Soyadı
değirmenci
Geçenlerde kafesimde dış parazit sıkıntısı yaşamıştım, kafesin çeşitli yerlerinde fotoğraflamıştım fark eder etmez, belki işe yarar düşüncesi ile fotoğraflarını ekliyorum:

Suluk kenarında boyutunun ölçülebilmesi için:



bu da o parazitin detayı:



Kafesin siyah bantla kapatılmış küçük bir noktasında üreyen parazit ve larvalar:





kağıt üzerinde bir parazit:




Şimdi kurtulduk gibi çok şükür, inşallah kimsenin ihtiyacı olmaz tabi ama hazırda bulunması iyi olur herhalde.
 

kervanser

Sayfa Yöneticisi
Yönetici
Katılım
5 Mar 2010
Mesajlar
5,121
Konum
İstanbul / Fatih
Web sitesi
www.muhabbetkusuureticileri.org
Adı
Selahattin
Soyadı
GÜÇLÜ
bilal resimleri paylaştığın için teşekkürler işte bu yaratıklar la uğraşıyoruz bunlar bazen kendilerini zehirleyen ilaçlara karşı bağışıklık sistemini geliştirebiliyorlar devamlı aynı zehirleri kullanmamamız lazım arasıra kullandığımız zehirleri değiştirmemiz lazım
 

f.ilhan

Üyemiz
Katılım
26 May 2010
Mesajlar
55
Konum
antalya
Adı
fatma
Soyadı
ilhan
GÜVERCİNLERDE İÇ PARAZİTLER

Güvercinlerin vücutlarının içinde genel olarak iç parazitler olarak adlandırdığımız çeşitli canlılar yaşamaktadır. Bu canlıların çoğu gözle görünemeyecek boyutta, mikroskobik canlılardır. Bu canlılar kuşlarımızda ciddi hastalıklara ve ölümlere neden olabilmektedirler. Başta bağırsak hastalıkları ve ishal olmak üzere, bağırsak delinme ve tıkanmaları, bağırsak kanamaları, uçuş performansının düşmesi, kansızlık, aşırı zayıflama ve güç kaybı, gibi bir çok sorun iç parazitlerle ilgili olabilmektedir. Bu yazının amacı iç parazitleri tanıtmak, alınabilecek önlemler ve uygulamamız gereken tedavi yöntemleri hakkında bilgi vermektir.

BAŞLICA GÜVERCİN İÇ PARAZİTLERİ
Güvercinlerde görülen iç parazitler türlerine göre nematoda, cestoda ve terametoda olmak üzere 3 ana grupta toplanırlar. Her grup ise kendi içinde parazitin şekli veya parazitin bulunduğu vücut bölgesi esas alınarak ayrı gruplara bölünmüştür. Bu parazitlerden bazıları tamamen güvercinlerde görülürken bazıları güvercinlerle birlikte başka kuşlarda ve tavuklarda da görünmektedir. Güvercinlerde görülen iç parazitler, ağırlıklı olarak bezli mide,  ( ön mide ) kaslı mide, ( taşlık ) ince bağırsak ve kör bağırsakta bulunmaktadır.

A ) NEMATODA

1 ) ROUNDWORMS ( YUVARLAK SOLUCANLAR )
a ) Ascaridia Columbae
b ) Ornithostrongylus Quardriradiatus

2 ) HAİRWORMS ( KIL KURTLARI )
c ) Capillaria Obsignata
d ) Capillaria Coudinflata ( Columbae )
e ) Trichostrongylus tenius
f ) Amidostomum anseris

3 ) STOMACH WALL WORMS ( MİDE DUVARI KURTLARI )
g ) Tetrameres Americana
h ) Dispharynx Nasuta

B ) CESTODA

4 ) TAPEWORMS ( ŞERİTLER )
ı ) Hymenolepis Columbae
i ) Raillietina Cesticulus ( Columbae )

C ) TREMATODA

5 ) FLATWORMS ( YASSI SOLUCANLAR )
j )  Echinostoma revolutum

A ) NEMATODALAR ( SOLUCANLAR, KURTLAR )
Nematodalar, iplik şeklinde uzun vücutlu, bazen de tulum şeklinde olabilen solucanlardan oluşan geniş bir ailenin ortak adıdır. Yüz binlerce türü bulunmaktadır. Sadece omurgalılarda parazit olarak yaşayan nematoda sayısının 80.000 kadar olduğu tahmin edilmektedir. Dünyanın her bölgesine yayılmışlardır. Nemli topraklarda, tatlı sularda, denizlerde yaşayan değişik bir çok bireye sahiptirler. Büyüklükleri oldukça değişken olan bu canlıların en küçükleri yarım milimetre kadar, en büyükleri ise 2 metreye kadar ulaşabilmektedir. Çok farklı ortamlarda yaşamalarına karşın vücut yapıları inanılmayacak kadar birbirine benzerdir. Nematodaların büyük bir bölümü parazit olarak yaşamlarını sürdürmektedir.
Vücutlarında genel olarak bir çıkıntı bulunmaz. Vücutlarının ön uçları her zaman yuvarlak, arka uçları ise sivri ya da çatallıdır. Serbest yaşayanlarda ve parazit olanlarda yaygın olarak deri bezlerine rastlanır. Daha çok vücutlarının arka taraflarındaki üç bez yapışkan yapıları ile üzerinde bulundukları canlıya sıkıca yapışmalarını sağlar. Nematoda türlerinin hareketleri yılanların tipik hareketlerine benzer. Sırt ve karın tarafındaki boyuna kasların ardışık kasılmaları ile ilerlerler.
Bir çoğu ayrı eşeylidir. Erkekler boylarının daha küçük olması ve arka uçlarının karın tarafına doğru kıvrılması ile dişilerden ayırt edilebilirler. Döllenme her zaman vücut içinde olur ve spermlerin aktarımı çiftleşme ile sağlanır. Çiftleşme esnasında eşeyler birbirine uzun süre bağlı kalırlar. Yumurtaları her zaman kalın kabuklu ve oval şekildedir. Kalın kabuklu oldukları için çok kötü koşullarda bile yaşama yeteneklerini yitirmezler. Olağan üstü denilebilecek kadar çok yumurta bırakırlar. Örneğin insanda da parazit olarak yaşayan bir türü günde 15.000 kadar yumurta bırakır. Yumurtaların gelişimi genellikle konakçının ( ana canlının )  vücudunun dışında olur. Yumurtaların bırakılma yerleri nemli ortamlar, sular, organik maddelerin ve besinlerin bozuluma uğradığı ortamlar olabilir. Yumurtalar ya besin şeklinde tüketilme yolu ile son konaklarına geçer ya da önce bir ara konağa girer burada belli bir gelişimden sonra son konağa giderler. Ara konak olarak çeşitli böcek ve sineklerin yanı sıra başka hayvanlar da rol oynarlar.
Nematodaların parazit yaşayanlarının çoğu hayvan, az bir kısmı da bitki parazitidir. Parazit yaşayanların çok az bir kısmı kanla beslenir, diğerleri ise organik özsularla beslenirler. Bağırsak parazitliği, akciğer ve solunum yolları parazitliği, vücut boşluğu parazitliği, doku ve kan parazitliği gibi bir çok şekilleri vardır.

1 ) YUVARLAK SOLUCANLAR ( ROUNDWORMS )
Bu adla anılan bir çok parazit türü bulunmaktadır. Bu parazitler çeşitli canlılar üzerinde yaşamaktadırlar. Ascaridia Colombae adı ile bilinen bir tür sadece güvercinlerde  yaygın olarak gözlenir.
Ornithostrongylus quadriradiatus’da diğer kuşlar ve tavuklarla birlikte güvercinlerde de bulunur. Salmonella hastalığına benzer belirtiler verir. Daha çok genç kuşlarda ara sıra görülür.
Her iki tür de güvercinlerin ince bağırsağında yaşarlar. Güvercinlerde bulunan türleri 2 – 3 cm uzunluğunda ve 1 mm kalınlığındadır. Ölü kuşların ince bağırsaklarında yapılacak bir incelemede gözle görülebilecek boyuttadır. Bu parazitin yumurtaları ( larva ) güvercinin dışkısında bulunur. Larvalar gözle görülemezler ancak mikroskopla saptanabilirler. Tedavi edilmediklerinde bağırsaklardaki yaşamlarını yıllarca sürdürebilirler. Kuşlarımızda bulunup bulunmadıklarını tespit etmek çok kolay değildir. Az sayıda bulunduklarında bazen hiç belirti vermeksizin varlıklarını sürdürürler. Çok sayıya ulaştıklarında sorunlar da başlar. Kuşlarımızın dışkılarında yapılacak mikroskobik inceleme ile kesin olarak tespit edilebilirler.

BELİRTİLER VE ETKİLERİ
Özellikle genç kuşları çok çabuk etkilerler. Üç aylıktan küçük yavrularda öldürücü olabilirler. Erişkin kuşlarımız ise daha dayanıklı gibi görünseler de çok sayıda parazit taşıma durumuna bağlı olarak tamamen güçten düşerler. Vücutlarının güçten düşmesine paralel olarak da diğer hastalıklar ortaya çıkma eğilimine girerler ve kuşlarımız başka hastalıklara daha kolay yakalanabilecek konuma gelirler. Hızla zayıflama ve belirgin kilo kaybı başlar. Kuşlarımızda belirgin bir stres hali kaşınma, tüy yolma gibi davranışlar gözlenebilir. Uçucu kuşlarımız aniden uçmayı bırakıp hemen konmaya başlarlar. Dişi kuşlarda yumurta üretimi azalır. Parazit sayısının fazla olması bazen bağırsakta tıkanmaya neden olabilir. Bağırsak iltihapları ve Bağırsak kanamaları görülebilir. Bu durum bağırsak delinmesine kadar gidebilir. Bütün bunlara bağlı olarak ishal durumu vardır. Zaman zaman kusmaya neden olurlar. Bu tür ağır durumlar kuşumuzun ölümü ile sonuçlanabilir.

BULAŞMA ŞEKLİ
Bu tür solucanların kuşlarımıza bulaşması, genellikle bu parazitin yumurtalarının ( larva ) bulunduğu suların ya da yiyeceklerin kuşlarımız tarafından tüketilmesi ile gerçekleşir. Larvalar, 2 –3 hafta içinde aktif hale gelirler. Örneğin kuşlarımızın yemine karışmış olan  fare pisliği, parazit larvalarını taşıyıcı rol oynayabilir. Larvaların kuşlarımızın yemlerine karışması ve hasta kuşların dışkılarına bulaşan yemlerin yenmesi gibi durumlar sonucu bulaşma yaygınlaşır. Bazen de kuşlarımızda bulunan dış parazitler ( bit, pire, kene, atsineği, sivrisinek, karasinek ) solucanların larvalarını, kan emme sırasında ya da farklı şekillerde kuşlarımıza bulaştırabilirler. Örneğin bu canlıların kuşlarımızın içme sularının bulunduğu suluklara konması ile parazit larvaları suluklarımıza bulaşabilir.

2 )  KIL KURTLARI ( HAİRWORMS )
Güvercinlerde görülen kıl kurtlarından en yaygın olanı Capillaria Obsignata’dır. Aynı şekilde Capillaria Coudiflata’da sık görülür. Bu kurtlar güvercinin ince bağırsağında yaşarlar, çok küçük ve incedirler. Uzunlukları 25 mm kalınlıkları ise 0.8 mm kadardır. Bu parazitler ince bağırsak duvarının içine gömülerek yaşarlar. Bu nedenle ölü kuşların ince bağırsaklarında yapılacak bir incelemede gözle görünmeleri pek kolay olmaz. Özel yöntemler kullanılarak tespit edilebilirler. Hasta kuşların dışkılarının mikroskop ile incelenmesi sonucu larvaları belirlenebilir ve  kesin olarak saptanabilirler.
Kurtların larvasını taşıyan suların güvercinlerimizce tüketilmeleri sonucu bu parazitler kuşlarımıza bulaşabilir. Larvalar 8 – 9 gün içinde çevrede aktif hale gelirler. Aktif hale gelen larvalar güvercin tarafından alındıktan yaklaşık 15 gün sonra ince bağırsağa yerleşirler ve bağırsakta iltihaplanmaya neden olurlar. Bunun sonucu kuş yediklerini tam sindiremez ve zayıflama ile birlikte kuş ciddi şekilde güç kaybına uğrar. Bu aşamada ishal gözlenir. İshal, parazitin bağırsak duvarını delmesi nedeni ile ağır vakalarda kanlı olarak seyreder. Bağırsak iltihabı eğer tedavi edilmezse zamanla bağırsakta ağır tahribata neden olur. Kanamalar olabilir. Bu durum bağırsağın delinmesine kadar gidebilir. Bu tür vakalar ölümcül olabilir.
Trichostrangylus Tenius ise, solunum yolları parazitleri ailesinden gelmekle birlikte güvercinlerde körbağırsakta bulunur. Buraya yerleşerek buradaki mükozanın iltihabına neden olur. Bulunduğu yer kalınlaşır. Eğer çok sayıda bulunurlarsa bağırsak delinmesine neden olarak ölümcül olabilirler. Güvercinlerimizde ciddi huzursuzluğa neden olurlar. Kuşlarımız süreli tedirgin davranışlar, kaşınma ve tüy yolma gibi hareketler yapabilir.
Amidostomum anseris ise, kaslı mide ya da taşlık adı verilen midede bulunur. Böcekler ara konaktır.



 

f.ilhan

Üyemiz
Katılım
26 May 2010
Mesajlar
55
Konum
antalya
Adı
fatma
Soyadı
ilhan
3 ) MİDE DUVARI KURTLARI (STOMARCH WALL WORMS )
Tetrameres Americana, güvercinlerde ön mide ya da bezli mide adı verilen proventriculus’da bulunur. Çekirgeler önemli bir ara konaktır.
Dispharynx Nasuta, serçe ve tavukgillerle birlikte güvercinlerde de görülür. Kısa ve kalın bir yapıları vardır. Renkleri beyazdır. Helozonlu bir yapı gösterirler. ön mide ya da bezli mide adı verilen proventriculus’da bulunur. Domuz böcekleri önemli bir ara konaktır.
Bu parazitler de bulundukları bölgelerde ciddi hasarlara neden olurlar. Kuşun aldığı besinleri iyi sindirememesine bağlı olarak zayıflamasına ve güç kaybetmesine neden olurlar. 

B ) CESTODA
Vücut şekilleri yassı bir görünümde ve birbirine birleşmiş küçük halkalar şeklindedir. Tüm şerit türlerinin yaşam şekilleri, bağırsağın duvarına gömülmek şeklindedir. Şerit başını bağırsak duvarına gömerek burada yaşar. Baş kısmında bağırsağın duvarına gömülmesini sağlayan kanca ve vantuzları bulunur. Bu organlar özellikle son bağırsak gibi dışarı atılma riski büyük bölgelerde bulunan parazitlerde daha da gelişmiştir. Başın gerisinde halkalardan oluşan uzunca bir vücut parçası bulunur. Parazit sürekli yeni halka üreterek büyür bu arada eski halkalar da koparak vücuttan atılır. Bu parazitler besinlerini tamamen bağırsak içindeki vücut sıvısından alırlar.

ÜREMELERİ VE BULAŞMA ŞEKİLLERİ
Üremeleri yuvarlak ve ovale yakın şekilleri olan küçük yumurtalar yolu ile olur. Bu yumurtalar ancak bir ara konak tarafından alınırlarsa gelişmelerine devam edebilirler. Ara konak olarak böcekler, hamam böcekleri, karıncalar, sinekler, özellikle kene ve pireler önemli rol oynarlar. Bu canlıların içinde gelişen yumurtalar daha sonra anüsten dışarı atılırlar. Bu aşamadan sonra larvalar besin maddelerine, sulara karışarak son konakçılarının midesine ve oradan da bağırsaklarına ulaşırlar. Larvaların yeni bir şerite dönüşmeleri yaklaşık 20 gün sürer.
Örneğin güvercinlerde larvaların vücuda alınmaları yeme ve suya bulaşmaları ile olur. Dış parazitler ( bit, pire, kene, atsineği ) bu konuda taşıyıcı etki yaparlar. Ancak bulaşma daha çok parazit taşıyan kuşların dışkılarının yemlere bulaşması yolu ile olmaktadır.

BELİRTİLERİ, ETKİLERİ VE TEŞHİS
Kuşlarımızda yeme karşı isteksizlik, anormal zayıflama, belirgin kilo kaybı, kayıtsızlık bir kenara çekilip düşünme hali, güçsüzlük, yavaş büyüme, sürekli tüy karıştırma ve tüy yolma ve ishal görülebilir. Ağır vakalarda bağırsak iltihapları olur. Genç kuşları çok çabuk ve fazlasıyla etkiler. Altı haftalıktan küçük yavrularda ölümcül olabilir. Yetişkin kuşlar daha dayanıklı gibi görünseler de başka bir çok hastalık ortaya çıkma eğilimine girer. Sorunlar büyür.
Şerite ilişkin halkalar zaman zaman kuşun dışkısı ile dışarı atılırlar. Bu halkalar gözle görülebilecek boyuttadırlar. Dışkı içindeki büyüklükleri bir pirinç tanesi kadardır. Parazitten şüphelendiğiniz kuşlarda dışkıyı gözle kontrol edebilirsiniz. Bu tür halkaların varlığı, kuşumuzda şerit olduğunun belirtisidir. Ayrıca gene kuşumuzun dışkısı içinde şeritlere ait larvalar bulunabilir. Ancak bu larvaları ancak mikroskop ile gözleyebiliriz. Ölü kuşların bağırsaklarında yapılacak bir inceleme ile de tespit edilebilirler.

4 ) ŞERİTLER (TAPEWORMS )
Cestoda adı altında sınıflanan şeritlerin  güvercinlerde yaygın olarak görülen türleri iki tanedir. Hymenolepis Columbae ve  Raillietina Cesticulus.                      ( Columbae ) Bu türler, bağırsakta bulunurlar. Güvercin iç parazitleri içinde şeritler diğer türlere göre daha seyrek görülmektedir.

C ) TREMATODA
Parazit kelebekler olarak adlandırılan bu sınıfa ait bir çok parazit türü bulunmaktadır. Yapı olarak şeritlere benzerler. Genel olarak ön taraflarında bir ağız bulunması ile şeritlerden ayrılırlar. Beslenmeleri ağız ve bağırsakla birlikte büyük oranda vücut yüzeyinden olur. Bazı türlerinde yumurtalar ilk gelişimlerini uterus içinde tamamlarlar. Diğer türlerde yumurtalar dışarı bırakıldıktan sonra bir ara konağa oradan da son konağa geçerler. Ara konak olarak, solucanlar, salyangozlar, böcekler kullanılır. Larvalar son konakta ergin hale gelişecekleri organa yerleşirler. Bu organlar genellikle bağırsaklar, karaciğer, idrar kesesi olabilir. Su kuşlarında ve tavuklarda bulunan bir türü kuşların yumurta kanalına yerleşerek bozuk yumurta bırakılmasına neden olur. 

5 ) YASSI SOLUCANLAR ( FLATWORMS )
Bir Trematoda türü olan Echinostoma Revolutum, güvercinde körbağırsakta bulunur. 1 – 2 cm boy ve 2 mm eninde bir parazittir. Güvercinlerin yanı sıra kazlarda, kekliklerde ve tavuklarda da bulunur. Yumurtaları için insanlar, salyangozlar ve kurbağalar, ara ev sahipliği yaparlar. Son konakçıları olan güvercinlerde bağırsak iltihabına neden olurlar. Kuşlarımızda ishal, güçsüzlük. kilo kaybı gibi belirtiler verirler. Yumurtaları güvercinlerimizin dışkılarında mikroskobik inceleme sonucu tespit edilebilirler.

İÇ PARAZİTLERE KARŞI ALINABİLECEK ÖNLEMLER
Güvercinlerde karşılaşılan iç parazitler yukarda incelediğimiz gibi birbirinden farklı yapılarda da olsa, parazitleri önlemek için alınabilecek önlemler hepsi için aynıdır. Çünkü hemen hepsinin bulaşma ve gelişim şekilleri birbirlerinin benzeridir. Alınabilecek önlemleri şu şekilde sıralayabiliriz.

1 ) Salmanın düzenli temizliği ve dezenfektesi ile sağlıklı yaşam koşullarına sahip hale getirilmesi.
2 ) Salmanın yeterli büyüklükte olması ve kuş başına düşen alanın uygun olması.
3 ) Salma içi havalandırmanın uygun olması. Birikmiş kuş dışkılarından yayılan amonyak gazının kuşlarımız tarafından solunması çeşitli solunum yolu hastalıklarına ve iç parazitlerin yeniden vücuda alınmasına neden olabilmektedir.
4 ) Kuşların yerde yemlenmemesi, içine kuş dışkısı bulaşmayacak şekilde özel yemlik ve sulukların kullanılması.
4 ) Yemlik ve sulukların başka kuşların ve canlıların kullanımına açık olmaması.
5 ) Salmanın sinek, böcek ve diğer haşere ve canlıların içine giremeyeceği şekilde tel kafesle yalıtılmış olması.
6 ) Düzenli dış parazit kontrollerinin ve ilaçlamasının yapılması.
7 ) Kuşlarımıza verdiğimiz yemlerin taze ve temiz olmasına özen gösterilmesi, mümkünse güvenilirliği test edilmiş yem dükkanlarından sürekli alış veriş yapılması.
8 ) Yemlerimizin içerlerine başka canlıların giremeyeceği şekilde ağzı kapalı kaplarda saklanması.

KULLANILABİLECEK İLAÇLAR VE TEDAVİ YÖNTEMLERİ
Yukarda sıraladığımız konulara dikkat etmek kuşlarımıza iç parazitlerin bulaşmasını büyük oranda azaltacaktır. Ancak gene de kuşlarımıza iç parazitlerin bulaşma durumunda ilk yapmamız gereken şey, kuşlarımızın hangi tür paraziti taşıdıklarını tespit etmektir. Bunu tespit edebilmenin en sağlıklı yolu hasta kuşumuzun dışkısının bir veteriner laboratuvarına götürülerek tahlil ettirilmesidir. Böylece parazitin türü kesin olarak belirlenebilir ve ona uygun ilaçlar kullanılarak tedaviye başlanabilir.
Kan analizi, aşılar ve diğer laboratuvar incelemelerini Ankara’da, Dışkapı’da bulunan Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi’nde yaptırabilirsiniz. Fakülte kendi bünyesinde klinik ve laboratuvar hizmetlerini belli bir ücret karşılığında yapmaktadır. Fakülte telefonu ; 0.312 3170315, ücretlerle ilgili bilgi için, www.ankara.edu.tr/veterinary web adresine bakabilirsiniz.
Ankara’da aynı işlemler için başvurabileceğiniz diğer bir adreste, Etlik Veteriner Merkez Kontrol Ve Araştırma Enstütüsü’dür. Etlik semtinde bulunan bu merkezin, kanatlı teşhis laboratuvarında istediğiniz tetkikler belli bir ücret tarifesi üzerinden yapılmaktadır. Buranın telefonu; 0.312 3260090 ücretlerle ilgili daha fazla bilgi için, www.etlikvet.gov.tr web adresine bakabilirsiniz.

Çoğu kuşçu ise bu tür tahlillerle uğraşmaktansa, farklı birkaç ilacı arka arkaya kuşlar üzerinde deneyerek sonuç almaya uğraşmaktadır. Bu durum kuşlarımıza gereksiz ilaç yüklemesi yapmanın yanı sıra zaman kaybına ve hastalığın daha da ilerlemesi ve diğer kuşlarımıza da bulaşmasına neden olabilmektedir. Güvercinlerde karşılaşılan iç parazitlerin türlerine göre farklı ilaçlar kullanmak gerekmektedir.
Piperazin, Levamisol, Oxybendazole, İvermectin, Fenbandazole, Albendazole, Mebendazole, Moxideksin, Niclosamid  etken maddeli ilaçlar iç parazitlerle mücadelede kullanılmaktadır. Bu etken maddeler sadece parazitin kendisini öldürmekte ya da etkisiz hale getirerek vücuttan dışarı atılmasını sağlamaktadır. Ancak bu ilaçlar parazitin yumurtalarını öldürmezler. Bu nedenle kuşlarımızın yeniden mikrop kapmaları olasıdır. Bu ilaçların tümü parazit yumurtalarının yeniden parazite dönüşeceği kuluçka süresi sonunda tekrar kullanılarak parazit riski azaltılmaya çalışılır. 

YUVARLAK SOLUCAN ( ROUNTWORMS ) İLAÇLARI
Piperazin, levamisol, İvermectin, Moxideksin ve Oxybendazol etken maddeli ilaçlar kullanılır. Piperazin kullanımı oldukça yaygındır. Bu etken maddenin başarısı % 75 civarındadır. Eğer olumlu sonuç alınamazsa diğer etken maddeleri içeren ilaçlar da denenebilir. Oldukça iyi sonuçlar alınabilmektedir. Ülkemizde bu etken maddeleri taşıyan ilaçların bazıları şunlardır.

SİPOPAR ŞURUP : Etken maddesi, Piperazin Hexahydrate’dır. 1 ml’de 100 mg etken madde bulunmaktadır. Beşeri ( insanlar için üretilmiş ) bir ilaçtır. Hayvanlar için kullanılacak doz veteriner hekim tarafından ayarlanarak kullanılmalıdır. Yuvarlak solucan türleri üzerinde etkilidir. Adeka ilaç firmasının bir üretimidir. Eczanelerde bulunur. Güvercinler için kullanılabilecek doz, güvercin başına 5 ml ilacı bir seferde içirmek şeklinde olmalıdır. Güvercinin gagası açılıp bir damlalık ya da şırınga pompası yardımı ile kuşun ağzından içeri verilebilir. Ya da içme sularına karıştırılarak verilebilir. Bu doz iki gün verilmeli, 8 gün sonra aynı doz tekrar edilmelidir. Ticari şekli 100 ml’lik şişelerdedir.

HELMİPAR ŞURUP : Yukarıdaki ilacın tamamen aynısıdır. Saba ilaç firmasının bir üretimidir.

CİTRALİN – L  TOZ : Etken maddesi, Levamisol Hydrochlorid’dir. 1 gram ilaç 1769 gr etken madde bulunmaktadır. Yuvarlak solucan türleri ( Rountworms ) ve Kıl kurtları ( Hairworms ) ve Mide duvarı kurtları (Stomarc waal worms ) üzerinde etkilidir. Bayer ilaç firmasının bir üretimidir. Veteriner ilacı satan eczanelerde ve veteriner ilaç depolarında bulunur. Güvercinler için kullanılabilecek doz, güvercin başına 10 –20 mg kadardır. Kuşların günlük içme sularına karıştırılarak verilmelidir. Tek doz yeterli olabilmektedir. 15 gün sonra aynı doz tekrar edilebilir. Ticari şekli 25 gr’lık paketlerdedir.

LEVAPAR TOZ : Etken maddesi, Levamisol’dur. 15 gram’lık paket 2250 mg etken madde bulunmaktadır. Yuvarlak solucan türleri ( Rountworms ) ve Kıl kurtları ( Hairworms ) ve Mide duvarı kurtları (Stomarc waal worms ) üzerinde etkilidir. İ. Ethem ilaç firmasının bir üretimidir. Veteriner ilacı satan eczanelerde ve veteriner ilaç depolarında bulunur. Güvercinler için kullanılabilecek doz, güvercin başına 10 –20 mg kadardır. Kuşların günlük içme sularına karıştırılarak verilmelidir. Tek doz yeterli olabilmektedir. 15 gün sonra aynı doz tekrar edilebilir. Ticari şekli 15 gr’lık aleminyum poşet ve 150 gr’lık naylon torbalar halindedir.

IVOMEC : İğne ( enjektabl ) şeklindedir. İlaç bu şekli ile daha çok büyük ve küçükbaş hayvanların tüketimine uygundur. Etken maddesi, İvermectin’dir. Yuvarlak solucan türleri ( Rountworms ) ve Kıl kurtları ( Hairworms ) ve Mide duvarı kurtları (Stomarc waal worms ) üzerinde etkilidir. Topkim ilaç firmasının bir üretimidir. Veteriner ilacı satan eczanelerde ve veteriner ilaç depolarında bulunur.

BAYMEC : Bayer ilaç firmasının bir üretimidir. 20 ve 50 ml’lik ticari ambalajlar halinde satılmaktadır. Etken maddesi, İvermectin’dir. Yuvarlak solucan türleri ( Rountworms ) ve Kıl kurtları ( Hairworms ) ve Mide duvarı kurtları (Stomarc waal worms ) üzerinde etkilidir. 1 ml ilaç 10 mg etken madde içerir. Veteriner ilacı satan eczanelerde ve veteriner ilaç depolarında bulunur.
Aynı ilacın yurtdışında toz şeklinde olan tipleri vardır. Güvercinlerin içme sularına karıştırılarak kullanılmaktadır.  Güvercin başına 0.1 mg ilaç 1 gün süre ile verilebilir. 10 gün sonra aynı doz tekrarlanır.

WORMMIX TOZ : Yurt dışında bulunabilecek bir ilaçtır. Oxybendazol etken maddelidir. 100 gr’lık poşet toz şeklinde ambalajları vardır. Kuşların içme sularına 1 günlük doz olarak uygulanır. 12 gün sonra aynı doz tekrarlanır. Dac firmasının bir üretimidir. Fiyatı 12.95 Dolardır. Yuvarlak solucan türleri              ( Rountworms ) ve Kıl kurtları ( Hairworms ) ve Mide duvarı kurtları (Stomarc waal worms ) üzerinde etkilidir.

WORMİNG TABLET : Yurt dışında bulunabilecek bir ilaçtır. Oxybendazol etken maddelidir. 50 tabletlik kutular halinde satılmaktadır. Kuş başına bir tablet yutturulmak suretiyle kullanılır. 12 gün sonra doz tekrarlanır. Dac firmasının bir üretimidir. Fiyatı 13.95 Dolardır. Yuvarlak solucan türleri              ( Rountworms ) ve Kıl kurtları ( Hairworms ) ve Mide duvarı kurtları (Stomarc waal worms ) üzerinde etkilidir.

CYDECTİN ŞURUP : Moxidectin etken maddeli bir ilaçtır. 20 ve 50 mg’lık ambalajlar halinde satılmaktadır. Fako ilaç firmasının bir üretimidir. Veteriner ilacı satan eczanelerde ve veteriner ilaç depolarında bulunur. Yuvarlak solucan türleri ( Rountworms ) Kıl kurtları ( Hairworms ) ve Mide duvarı kurtları (Stomarc waal worms ) üzerinde etkilidir.

KILKURTLARI ( HAİRWORMS ) VE  MİDE DUVARI KURTLARI
(STOMACH WALL WORMS ) İLAÇLARI :

Levamisol, ferbandazol ve moxideksin etken maddeli ilaçlar bu kurtlarının tedavisinde kullanılmaktadır. Ayrıca takviye olarak A vitamini önerilmektedir. Levamisol ve  Moxidectin etken maddeli ilaçlardan yukarıda bahsettik. (Citralin-L, Levapar ve Cydectin) Ferbandozol etken maddeli ilaçlar ne yazık ki ülkemizde bulunmamaktadır. Bu etken maddeyi taşıyan güvercinler için üretilmiş ilaçlar yurt dışında bulunmaktadır.

PANACUR TABLET : Ferbandazol etken maddeli bir ilaçtır. İlaç kapsül şeklindedir. Panacur firmasının üretimi olan ilacı 2 aylıktan büyük olan bütün kuşlarımızda kullanabiliriz. Ticari şekli 50 kapsüllük ambalajlar şeklindedir. Yurtdışı satış fiyatı 14 Dolardır. Yuvarlak solucan türleri ( Rountworms ) ve Kıl kurtları ( Hairworms ) ve Mide duvarı kurtları (Stomarc waal worms ) üzerinde etkilidir.

ASCA-PİLLA : Yukarıdaki ilacın aynısıdır. Yurtdışında bulunabilir.

ŞERİT ( TAPEWORMS )  İLAÇLARI

Levamisol ve ferbandazol etken maddeli ilaçlar şeritlerin tedavisinde de kullanılmaktadır. Bu ilaçlar hakkında yukarıda bilgi verdik.

YASSI SOLUCAN ( FLATWORMS ) İLAÇLARI

Albendazol, Mebendazole ve  Niclosamid etken maddeli ilaçlar kullanılmaktadır.

ALBEZOL- K TABLET : Bir tablet 113 mg Albendazol içerir. Güvercinlere uygulanabilecek doz, kuş başına 4 mg’dır. Tabletler toz haline getirilerek kuşların içme sularına karıştırılarak verilebilir. Ticari şekli 10 tabletlik ambalajlar halindedir. Abfar ilaç firmasının bir üretimidir. Diğer kurtlarla birlikte özellikle Yassı solucanlar ( flatworms ) üzerinde etkilidir. Veteriner ilacı satan eczanelerde ve veteriner ilaç depolarında bulunur.

VETALBEN TABLET : Bir tablet 155 mg Albendazol içerir. Güvercinlere uygulanabilecek doz, kuş başına 4 mg’dır. Tabletler toz haline getirilerek kuşların içme sularına karıştırılarak verilebilir. Ticari şekli 10 tabletlik ambalajlar halindedir. Vetaş ilaç firmasının bir üretimidir. Diğer kurtlarla birlikte özellikle Yassı solucanlar ( flatworms ) üzerinde etkilidir. Veteriner ilacı satan eczanelerde ve veteriner ilaç depolarında bulunur.

VERMAZOL : Her tablet 100 mg Mebendazole içermektedir. İnsanlar için üretilmiş bir ilaçtır. Yuvarlak solucan türleri ( Rountworms ) ve Kıl kurtları      ( Hairworms ) ve Mide duvarı kurtları (Stomarc waal worms ) üzerinde ve özellikle de Yassı solucanlar ( flatworms ) üzerinde etkilidir. 30 tabletlik ambalajlar halinde piyasada satılmaktadır. Güvercinlere kullanılırken doz ayarlaması yapılmalıdır. Yarım tablet 2 litre suya karıştırılarak 3 gün süre ile verilebilir.  15 gün sonra bir doz daha uygulanır. İ.E Ulugay firmasının bir üretimidir. Eczanelerde bulunur.

VERSİD : Yukarıdaki ilacın tamamen aynıdır. Mulda firması tarafından üretilmektedir. Eczanelerde bulunur.

ŞERİDİF : Niclosamid etken maddeli bir ilaçtır. Her tablet 1250 mg etken madde içerir. Yassı solucanlar ( flatworms ) üzerinde etkilidir. Veteriner ilacı satan eczanelerde ve veteriner ilaç depolarında bulunur. Suda zor eriyen bir tablet olduğu için ağızdan yutturulması daha uygundur. Güvercinler için dörtte bir ( ¼ ) tablet verilebilir. 15 gün sonra doz tekrarlanır. Ticari şekli 50 tabletlik ambalajlar halindedir. Dif ilaç firmasının bir üretimidir.

ŞERİVET : Yukarıdaki ilacın tamamen aynısıdır. İ. Ethem firmasının bir üretimidir. Veteriner ilacı satan eczanelerde ve veteriner ilaç depolarında bulunur.


YARARLANILABİLECEK KAYNAKLAR

1 ) Tıbbi Parazitoloji    Prof.Dr. Kürşat Altıntaş
2 ) Tıbbi Parazitoloji Atlası  Prof.Dr. Kürşat Altıntaş
3 ) Tıbbi Parazitoloji Atlası  Gülendam Saygı
4 ) Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi  sayı 5
5 ) Tıbbi Parazitoloji Dergisi sayı 18 ve 22
6 ) Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi  sayı 44
7 ) Veteriner Hekim İlaç Rehberi 1997 - 1998 Dr. Can Demir
8 ) Vademecum 2002 Dr. Ecz. Rıza Ommaty
9 ) Yaşamın Temel Kuralları  Prof. Dr Ali Demirsoy
10 ) Pigeon Dısease And The Vet  David Palmer
11 ) Race Fit  Davit Palmer



Araştıran ve derleyen: Yavuz İşçen  Ankara / Ekim 2002



 

mtongur

Takipçi Üyemiz
Katılım
20 Nis 2010
Mesajlar
190
Konum
Bursa
Adı
Mümin
Soyadı
TONGUR
Fatma hanım bu faydalı bilgiler için teşekkürler
 

murat kabayel

Uzman Üyemiz
Katılım
31 Ağu 2010
Mesajlar
619
Konum
izmir
Adı
murat
Soyadı
kabayel
bu parazitlere karşı önereceginiz bir ilac varmı arkadaşlar.ben NİLVERM adlı bir cözelti kullanıyorum .iyimidir veya başka ilac varmı.