K

ACİLLL DİŞİLER ÖLÜYOR

Günay DÖNMEZ' Alıntı:

Kuşlarda yaralanma izi yoksa bunun tek bir açıklaması var, geçen yıl forumda bir yazı yazmıştım kuşlarımın hastalanması ve tedavi süreci ile ilgili ama bulamadım. Kısaca özetlemeye çalışacağım. Sizde de olduğu gibi bende de aniden hiç bir hastalık belirtisi olmadan sadece anaç dişiler ölmeye başladı. Ne olup ne bittiğini ve sebeplerini öğrenene kadar üretimhanedeki dişilerin yarısından fazlasını kaybettim. Oturduğum yer ve üretimhane tabiri yerindeyse dağ başı sayılır...yani profesyonel yardım (egzotik kuşlar üzerine uzmanlaşmış veteriner) almak neredeyse hayal gibi olan bir yerde yaşıyorum. Yine de zor da olsa birkaç analiz yapılması için birkaç ölü kuş ve swap (dışkı) örnekleri İstanbul Bilim Laburatuvarlarına mikro-bioloji testi yapılması için gönderdim. Gelen sonuçlar beni tatmin etmedi ve önerilen tedavi sonuç vermedi. Sonra bizim burada Almanyada doğumuş ve okumuş genç bir veteriner ile tanıştım ve bana esas sebeplerini kısaca anlattı, okumam için almanca bir kitap verdi.

Sizin başınıza gelenin başlıca sebebi benim başıma gelenle ayni. Veterinerin dediğine göre (ki ben bu tezi sonuna kadar destekliyorum) aslında artık dünyada tamamen sağlıklı kuş kalmaması, yani özetle şu- bizlerin aldığı veya ürettiği kuşlar zaten doğuştan hasta. Hayatta olma sebepleri sadece bazı hastalıklara bağşıklık kazanmış olmaları, ve artık birer süper taşıyıcı halini almış olmaları. Bağşıklık kazanamayanlar daha yumurtadaiken ölüyor, yumurtadan çıksa bile 5-7 günlükiken ölüyor, 7 günü atlatsa bile yuvadan atlamak üzereiken ölüyor, bunu da atlatasa bile 2 aylıkiken ölüyor veya 7-8 aylıkiken genç damızlık yaşına eriştiğinde ölüyor. Bunları bile atlatsa eş tuttuğu ve yumurtlamaya başladığı zaman ölüyor veya 3-4 ağız yavru yaptıktan sonra ölüyor.

Bunun sebebine bakalım istersen, beslenme diyeti, habitat (yaşadığı yer ve ortamın yapısı), kuş sayısı, ışık, ısı, hava kalitesi v.s. liste uzayıp gidiyor. Bunların tümünü bir araya koyduğunda = kuşların yaşam kalitesi.

Şimdi bazılarımızda kuşlar daha erken bazılarımızda da daha geç ölüyor, bazılarımızda da gayet sağlıklı bir şekilde yıllarca yaşayıp kaliteli ve üksek verimli kuşlar olarak hayatlarını sürdürüyorlar. Bunların aralarındaki tek fark işte o sunulan yaşam kalitesidir, başka hiç birşey değil. Alman veterinerimin bana hiç ilaç veya tedavi önermedi...bana önerdiği tek şey üretimhanedeki kuşların yaşam kalitesini arttırmak ve stress faktörlerini mümkün olduğunca minimum seviyede tutmak. İşte dostum, senin ve dişilerinin ölmelerine sebep olan en büyük neden - stres.

Ne alaka da diyebilirsin tabii...cevabı - çok alaka. Yukarıda demiştik, sağlıklı kuş yok sadece bağşıklık kazanmış ve taşıyıcı olanlar var, ve stres bu hastalıkların tekrardan hortlamasına sebep oluyor. Herhangibir sebepten eğer kuş aşırı stress altında ise hastalığı hortlayacaktır ve bünyesini zayıflatmaya başlayacaktır. Stress altında olan kuşlar bunu diğer kuşlara göstermek istemezler ve bunu yaparken daha da çok strese girerler...özellikle salma gibi kalabalık bir ortamda. Bu içgüdüsel bir davranıştır, doğada da olduğu gibi hayvanlar diğer hayvanlara hasta olduklarını belli etmek istemezler, bu onları zayıf gösterir ve onları rekabetten düşürür. Bir yandan kuş bu durumu ile başa çıkmaya çalışırken, bizlerin de yardımıile temiz ve hijyenik olmayan bir ortamda kuşlar kesinlikle seconder (ikinci) bir hastalı da yakalanma olasılığı yüksek oluyor. İşte kuşlarımızı öldüren esas bu seconder hastalık oluyor...hatta bazen 3 veya 4 hastalık ayni anda seyrediyor (geçen yıl bendeki kuşlarda olduğu gibi). Bu esnada tabii kuşlar hala bu durumlarını çevresine belli etmemek için olağan üstü çaba serfediyor..ve daha bu onu daha da strese sokuyor ve artık kuşu iöinden çıkılması zor kısır bir döngüye sokuyor. Bazen bu durum 1-2 gün bazen de haftalar sürebiliyor ve biz hiç bir şekilde kuşların hasta olduklarını anlayamıyoruz. Anca kuş öldükten sonra bu ani çlümüne anlam vermeye çalışıyoruz...işte o anlar kuşların artık pes ettikleri ve savaşmayı braktıkları an oluyor. Bazıları aniden gidiyor bazıları ise belirti göstermeye başlıyor...ve biz anca ondan sonra bir sorun olduğunu anlayabiliyoruz.

Özetlemek istiyordum ama yazı yine çok uzun oldu, toparlayalım. Şimdi yapılması gereken şey üretimhanelerdeki stres faktörlerini ortadan kaldırmaya çalışmak. Üretimhanede iş yaparken fazla oyalanmayın, kuşların etrafında fazla dolaşmayın, tepelerine dikilip 3 saat ne yapıyrlar diğe bakmayın. Zırt-pırt yuvalıklarını açıp yumurtala varmı diye bakmayın, yavruları varsa yavruları gerekmediği sürece (altlarını temizlerken) mıncıklamayın. Kuşlarınıza her gün taze yem ve gerekiyorsa mama verin. Mamaları 10 saatten fazla kuşların önünde tutmayın. Mamalıkları toplarken kuşlarınıza kıyak geçmeyin (mamalıkta kalan mamayı kafes veya salma tabanına dökmeyin). Kuşlarınıza her gün taze su verin ve özellikle salma gibi kalabalık yerlerde birden fazla yerde su kaynağı bulundurun...kuşlarınızı hiarerşi kurmalarına zorlamayın...su kuyruğna girmelerine mecbur brakmayın. Kafes ve salmalarda hijyene (temizlik ve hijyen 2 ayrı şeydir dostlar, bunu unutmayın) maksimum önem verin, en az haftada 1 kez dezenfekte edin ve en az 2 farklı dezenfektan kullanın ki mantar, bakteri ve parazitler bağşıklık kazanamasın. Bu işlemi yaparken kendinize zaman tanıyoın...5 dakkada yapıp kurtulmaya bakmayın, yani gerekli özeni gösterin. Dezenfeksyon tüm malzeme ve ekipmanlar için geçerli + mekanın da dezenfeksyonu şart...sadece sulukları yıkamanız faydalı olmaz, ayni gün A-Z ne varsa dezenfekte edin (yuvalıklar dahil). Özellikle salma üretimi yapanlar overcrowd (aşırı kalabalık) ayrıntısına özen gösterin...3-5 yavru fazla üretip para kazanalım diye gereğinden fazla kuş ayni yerde beslemeyin, bu en büyük stres yaratan faktörlerden biridir...5 çift az olsun ama olanlar da adam gibi olsun ve adam gibi bakılsın. Kuşların birer makina olmadıklarını unutmayın, peş-peşe en fazla 2 kuluçka yaptırın ve birsonraki 2 kuluçkaya kadar en az 1 ay dinlendirin. Dinlenme esnasında ilaç kürlerinizi yapın, hayvanlarınızı bir sonraki 2 kuluçka için hazırlayın.

Bunları yaptıktan sonra tüm adı sanı bilinen hastalıklara karşı genel bir kür uygulayın, ilaçlarınızı alırken kullaktan dolma bilgilerden faydalanmayı aklınızdan bile geçirmeyin. Bir veterinerden kür uygulaması için yardım alın, alamıyorsanız ilaç kürüne başlamadan önce kullanacağınız ilaçların ne işe yaradığını ve nasıl kullanıldığından emin olun.

Bunları yaptıktan sonra çok şükür kuşlarım iyileşti deyip yan yatmayın, kuşlar asla tamamen iyileşmez, uygulamalara belli aralıklarla devam edin özellikle temizlik ve hijyen konularını kendinize alışkanlık edinin.

Yazmaya daha devam edebilirim ama bunlar da ana konuyu kavramana yardımcı olmuştur sanırım.

Genişletmek için tıkla ...

Adem KOÇHAN' Alıntı:

kardeş teşekkürler oturmuşsun üşenmemiş yazmışsın
bu dezenfekte dediğiniz anladığım kadarı ile temizlik oluyor peki bu kür dediğiniz şeyi biraz açarmısınız birde yine bu sitede bir makalede okudum üretimde yuvaları en az günde iki kez kontrol etmekgerektiği ni okumuştum

Genişletmek için tıkla ...

Adem KOÇHAN' Alıntı:

kardeş teşekkürler oturmuşsun üşenmemiş yazmışsın
bu dezenfekte dediğiniz anladığım kadarı ile temizlik oluyor peki bu kür dediğiniz şeyi biraz açarmısınız birde yine bu sitede bir makalede okudum üretimde yuvaları en az günde iki kez kontrol etmekgerektiği ni okumuştum

Genişletmek için tıkla ...

Günay DÖNMEZ' Alıntı:

Kuşlarda yaralanma izi yoksa bunun tek bir açıklaması var, geçen yıl forumda bir yazı yazmıştım kuşlarımın hastalanması ve tedavi süreci ile ilgili ama bulamadım. Kısaca özetlemeye çalışacağım. Sizde de olduğu gibi bende de aniden hiç bir hastalık belirtisi olmadan sadece anaç dişiler ölmeye başladı. Ne olup ne bittiğini ve sebeplerini öğrenene kadar üretimhanedeki dişilerin yarısından fazlasını kaybettim. Oturduğum yer ve üretimhane tabiri yerindeyse dağ başı sayılır...yani profesyonel yardım (egzotik kuşlar üzerine uzmanlaşmış veteriner) almak neredeyse hayal gibi olan bir yerde yaşıyorum. Yine de zor da olsa birkaç analiz yapılması için birkaç ölü kuş ve swap (dışkı) örnekleri İstanbul Bilim Laburatuvarlarına mikro-bioloji testi yapılması için gönderdim. Gelen sonuçlar beni tatmin etmedi ve önerilen tedavi sonuç vermedi. Sonra bizim burada Almanyada doğumuş ve okumuş genç bir veteriner ile tanıştım ve bana esas sebeplerini kısaca anlattı, okumam için almanca bir kitap verdi.

Sizin başınıza gelenin başlıca sebebi benim başıma gelenle ayni. Veterinerin dediğine göre (ki ben bu tezi sonuna kadar destekliyorum) aslında artık dünyada tamamen sağlıklı kuş kalmaması, yani özetle şu - bizlerin aldığı veya ürettiği kuşlar zaten doğuştan hasta. Hala hayatta olmalarının tek sebepleri sadece bazı hastalıklara bağşıklık kazanmış olmaları, ve artık birer süper taşıyıcı halini almış olmaları. Bağşıklık kazanamayanlar daha yumurtadaiken ölüyor, yumurtadan çıksa bile 5-7 günlükiken ölüyor, 7 günü atlatsa bile yuvadan atlamak üzereiken ölüyor, bunu da atlatasa bile 2 aylıkiken ölüyor veya 7-8 aylıkiken genç damızlık yaşına eriştiğinde ölüyor. Bunları bile atlatsa eş tuttuğu ve yumurtlamaya başladığı zaman ölüyor veya 3-4 ağız yavru yaptıktan sonra ölüyor.

Bunun sebebine bakalım istersen, beslenme diyeti, habitat (yaşadığı yer ve ortamın yapısı), kuş sayısı, ışık, ısı, hava kalitesi v.s. liste uzayıp gidiyor. Bunların tümünü bir araya koyduğunda = kuşların yaşam kalitesi.

Şimdi bazılarımızda kuşlar daha erken bazılarımızda da daha geç ölüyor, bazılarımızda da gayet sağlıklı bir şekilde yıllarca yaşayıp kaliteli ve üksek verimli kuşlar olarak hayatlarını sürdürüyorlar. Bunların aralarındaki tek fark işte o sunulan yaşam kalitesidir, başka hiç birşey değil. Alman veterinerimin bana hiç ilaç veya tedavi önermedi...bana önerdiği tek şey üretimhanedeki kuşların yaşam kalitesini arttırmak ve stress faktörlerini mümkün olduğunca minimum seviyede tutmak. İşte dostum, senin dişilerinin ölmelerine sebep olan en büyük neden - stres.

Ne alaka da diyebilirsin tabii...cevabı - çok alaka. Yukarıda demiştik, sağlıklı kuş yok sadece bağşıklık kazanmış ve taşıyıcı olanlar var, ve stres bu hastalıkların tekrardan hortlamasına sebep oluyor. Herhangibir sebepten eğer kuş aşırı stres altında ise hastalığı hortlayacaktır ve bünyesini zayıflatmaya başlayacaktır. Stress altında olan kuşlar bunu diğer kuşlara göstermek istemezler ve bunu yaparken daha da çok strese girerler...özellikle salma gibi kalabalık bir ortamda. Bu içgüdüsel bir davranıştır, doğada da olduğu gibi hayvanlar diğer hayvanlara hasta olduklarını belli etmek istemezler, bu onları zayıf gösterir ve onları rekabetten düşürür. Bir yandan kuş bu durumu ile başa çıkmaya çalışırken, bizlerin de yardımıile temiz ve hijyenik olmayan bir ortamda kuşlar kesinlikle seconder (ikinci) bir hastalı da yakalanıyor. İşte esas kuşlarımızı öldüren bu seconder hastalık oluyor...hatta bazen 3 veya 4 hastalık ayni anda seyrediyor (geçen yıl bendeki kuşlarda olduğu gibi). Bu esnada tabii kuşlar hala bu durumlarını çevresine belli etmemek için olağan üstü çaba serfediyor..ve bu onu daha da strese sokuyor ve artık kuşu içinden çıkılması zor kısır bir döngüye sokuyor. Bazen bu durum 1-2 gün bazen de haftalar sürebiliyor ve biz hiç bir şekilde kuşların hasta olduklarını anlayamıyoruz. Anca kuş öldükten sonra bu ani ölümüne anlam vermeye çalışıyoruz. İşte, o anlar kuşların artık pes ettikleri ve savaşmayı braktıkları an oluyor. Bazıları aniden gidiyor bazıları ise belirti göstermeye başlıyor...ve biz anca ondan sonra bir sorun olduğunu anlayabiliyoruz.

Özetlemek istiyordum ama yazı yine çok uzun oldu, toparlayalım. Şimdi yapılması gereken şey üretimhanelerdeki stres faktörlerini ortadan kaldırmaya çalışmak. Üretimhanede iş yaparken fazla oyalanmayın, kuşların etrafında fazla dolaşmayın, tepelerine dikilip 3 saat ne yapıyrlar diğe bakmayın. Zırt-pırt yuvalıklarını açıp yumurtala varmı diye bakmayın, yavruları varsa yavruları gerekmediği sürece (altlarını temizlerken) mıncıklamayın. Kuşlarınıza her gün taze yem ve gerekiyorsa mama verin. Mamaları 10 saatten fazla kuşların önünde tutmayın. Mamalıkları toplarken kuşlarınıza kıyak geçmeyin (mamalıkta kalan mamayı kafes veya salma tabanına dökmeyin). Kuşlarınıza her gün taze su verin ve özellikle salma gibi kalabalık yerlerde birden fazla yerde su kaynağı bulundurun...kuşlarınızı hiarerşi kurmalarına zorlamayın...su kuyruğna girmelerine mecbur brakmayın. Kafes ve salmalarda hijyene (temizlik ve hijyen 2 ayrı şeydir dostlar, bunu unutmayın) maksimum önem verin, en az haftada 1 kez dezenfekte edin ve en az 2 farklı dezenfektan kullanın ki mantar, bakteri ve parazitler bağşıklık kazanamasın. Bu işlemi yaparken kendinize zaman tanıyoın...5 dakkada yapıp kurtulmaya bakmayın, yani gerekli özeni gösterin. Dezenfeksyon tüm malzeme ve ekipmanlar için geçerli + mekanın da dezenfeksyonu şart...sadece sulukları yıkamanız faydalı olmaz, ayni gün A-Z ne varsa dezenfekte edin (yuvalıklar dahil). Özellikle salma üretimi yapanlar overcrowd (aşırı kalabalık) ayrıntısına özen gösterin...3-5 yavru fazla üretip para kazanalım diye gereğinden fazla kuş ayni yerde beslemeyin, bu en büyük stres yaratan faktörlerden biridir...5 çift az olsun ama olanlar da adam gibi olsun ve adam gibi bakılsın. Kuşların birer makina olmadıklarını unutmayın, peş-peşe en fazla 2 kuluçka yaptırın ve birsonraki 2 kuluçkaya kadar en az 1 ay dinlendirin. Dinlenme esnasında ilaç kürlerinizi yapın, hayvanlarınızı bir sonraki 2 kuluçka için hazırlayın.

Bunları yaptıktan sonra tüm adı sanı bilinen hastalıklara karşı genel bir kür uygulayın, ilaçlarınızı alırken kullaktan dolma bilgilerden faydalanmayı aklınızdan bile geçirmeyin. Bir veterinerden kür uygulaması için yardım alın, alamıyorsanız ilaç kürüne başlamadan önce kullanacağınız ilaçların ne işe yaradığını ve nasıl kullanıldığından emin olun.

Bunları yaptıktan sonra çok şükür kuşlarım iyileşti deyip yan yatmayın, kuşlar asla tamamen iyileşmez, uygulamalara belli aralıklarla devam edin özellikle temizlik ve hijyen konularını kendinize alışkanlık edinin.

Yazmaya daha devam edebilirim ama bunlar da ana konuyu kavramana yardımcı olmuştur sanırım.

bu ilaveyi sonradan ekledim - bunu eklemek zorundayım, özellikle salma gibi kalabalık ortamlarda kuşlarına yeterince konabilecekleri ortamlar sağlamalısın...yani yeterli sayıda ve doğru yerleştirilmiş tünekler stres faktörlerini azaltacaktır. En basit bir stres faktörü örnekleyelim...Doğal bir davranış olarak anaç kuş yavru besleme zamanında veya yumurtlama zamanında yuvadan her dışarı çıktığında stresli olacaktır...yuvasını düşünüyor ve korumak isteyor olacaktır. Şimdi sadece bu basit örnek bile salmada yapman gerek değişiklikler ve alman gereken önlemler için sana birsürü fikir veryor olması gerek. Tüneklerin sayısı ve yerleri...yem ve su kaynaklarının tüm yuvalıklara yaklaşık eşit mesafelerde olmaları gibi. Düşün dostum, salmandaki yaşam koşullarını daha iyi seviyelere çekmek için neler yapabilirsin, ve uygula.

Genişletmek için tıkla ...