Bayağı bir usun yazı olacak onu baştan söylemek zorundayım. Samimi ve gerçekçi yorumlar beklediğin için, ben de samimi olmak istedim. Gerçekçilik kısmı para ile alakalı inan değil...gerçekçilik bu işe soyunduğunda başarılı olmakla alakalı. Ama yine de hesap makinesine bir soralım, 600 çift X 3 yavru desek = 1800 yavru. Yılda 4 kuluçka yapsanız = 7200 yavru. 20 liradan sattığınızı varsayalım, 7200 yavru X 20 lira = 144000 lira. Gerçekçi mi :
İlk yapman gereken şey elindeki hesap makinesini şimdilik bir kenara brakman ve zamanın varsa aşağdaki yazıları okuman. Gerçi seni ilgilendiren daha çok rakamsal yorumlardır ama oraya gelmeden, öncelikle bu işi gerçekten sürdürebilme olasılığını hesaplaman gerekiyor. Sürdürebilirlik birçok faktöre bağlıdır ama başta gelen şey doğru birşekilde başlangıç yapmaktır.
Bana göre bu kalibrede bir üretime geçmeyi planlıyorsan, birkere kesinlikle kafesde üretimi aklından çıkarmanı tavsiye ederim. 50 kafesin bile sadece alt tavalarını temizledinmi hayatında? 600 kafesin sadece altlarını bile temizlemek birkaç gün sürebilir. Suluklarını toplayıp yenileri ile değiştirmeye kalktığınızı şöyle bir hayal edin, sabah başlasınız akşama anca bitirirsiniz...yemini mamasını vermekten bahsetmiyorum bile. İşte bu yüzden kafeste üretim yaparsan ve elemanların bile olsa inan 1 haftada bıkarsın bu işten.
O yüzden başlamadan önce kesinlikle nasıl bir üretim yapacağına karar vermen gerekiyor ve bunu sahip olduğun mekan büyüklüğüne göre planlaman gerekiyor. Kafes üretimi olamayacağına göre kesinlikle salma üretim tarzı olacaktır...ki bunu 600 çiftle üretim yapmayı düşünüyorsan kesinlikle tavsiye ederim. Salma üretimi büyük sayıda kuş üretimi söz konusu olunca ilk tercih edilecek üretim yöntemidir. Mekanın büyüklüğüne göre salma sayısı tespit edilmeli ve salmalar, aralarında rahat dolaşım olabilecek şekilde konumlandırılmalı. Kafanda daha rahat canlanması için Habil Tanta dostumuzun üretimhane fotoğraflarından alıntı yapıyorum.
Bu fotoğrafı sadece fikir vermesi açısından ekliyorum, illaki senin de o şekilde yapman gerekmiyor, ama projen en az o kadar iyi olmalı. Daha fazla fotoğraf görmek istersen bu konuyu inceleyebilirsin -
http://www.muhabbetkusuureticileri.org/index.php/topic,9698.0.html
Salma boyutlarını da mekanın boyutlarını göz önünde bulundurarak tasarlaman çok önemli...beslemek istediğin kuş sayısına göre değil. Eğer doğru bir proje yapabilirsen, zaten salmaların boyutları sana içerisinde kaç aded dişi ve ona bağlı olarak kaç erkek ve kaç yuvalık kullanman gerektiği hakkında kesin bilgi verebilecektir.
Henüz salmaların tasarım aşamasındaiken, salmalırın ve mekanın kolay temizlenebilecek şekilde tasarlaman gerek. Salmaların temizliği senin için pratik olmalı, salmalar genellikle doğrudan su ile yıkanarak temizleniyor, bu nedenle pis su giderlerini iyi düşünmen gerek. Salmalarda yemek ve içecek yerlerini doğru düşünmen gerekiyor, özellikle su ihtiyaçlarını gidermeleri için en az 3-4 kaynak kullanman gerek. Kuşlar sabah uyandıklarında genellikle ilk yaptıkları şey su içmektir. Bu yüzden kuşların suluk başında kuyruk oluşturmalarına ve kavga etmelerine olanak tanıma...3-4 büyükçelle suluk salmanın değişik yerlerine yerleştir. Yem için salma içerisinde en az 2 istasyon oluştur, mama için de ayni şekilde 2 istasyon oluştur. Kuşlar yavru besleme zamanında tek mama tavası başında birikip kavga etmesinler. Salmalarda bolca tünek bulundurman gerek ve bunların yerlerini iyi ayarlaman gerek. Ayni şekilde yuvalıkların tüneklerini normalden daha uzun yapman gerekiyor, 2 kuş yan yana rahat durabilecekleri ve dönmek gibi basit manevralarını rahat yapabilecekleri bir şekilde yapman gerek. Yuvalıklar normal yuvalıklardan en az 2 cm daha derin olması gerekiyor ki yavrular yuvalarından kolay atlayamasınlar. Yuvalıkların biraz daha derin olursa yavrular tüyülerini tamamlayana kadar yuvadan atlamaları imkansız olacaktır ve bu şekilde yavru zayatların da olmaz. Yuvalıkların içinde plastik folluk kullanman işini çok kolaylaştıracak, hem de kuşların sağlığı için plastik folluk herzaman daha iyidir.
İster salmada ister kafeste, bunun gibi bir sayı ile üretim yapacaksan kesinlikle temizlik ve hijyeni ön planda tutman gerekecek. Bunu için doğru planlanmış ve düzgün çalışan havalandırma sistemi şart. İdeal olarak havalandırmayı kendin değil de, bir havalandırma firmasından hem proje hem uygulama konusunda yardım alırsın. Salmaların üzerinden geçen havalandırma kanalları olması en ideali, ve her salmanın tam üzerinde birer hava emiş mazgalı olması havalandırmanın etkili olmasında faydası olur. Yine mekanın herhangibi noktasında mekana düzenli olarak taze hava pompalayan bir aspiratör tarzı birşey kurman gerekiyor. Zamanlayıcı ile mekana düzenli bir şekilde taze hava girişini sağlayabilirsin.
Salmada üretim olacağı için mekanın aydınlatılması değil de, salmaların her birinin yeterli şekilde aydınlatılması gerekiyor. Bu durumda en iyi yapacağın şey, her salmanın tam üzerine gelecek şekilde birer florosan lamba takman olur. Bunun için özel üretilen bazı florosanlar va mesela Osram BioLUX serisi florosanlar süperdir, hem doğal gün ışığı sağlıyor hem de enerji tüketimleri az.
Mekanı nasıl ısıtılacağını da düşünmen gerekiyor. Ben olsam doğrudan merkezi sistemli klima kurardım...hani şu sinemalarda ve alışveriş merkezlerinde olan türden ama daha minyatürü tabii. Mekanı tavandan aşağya doğru ısıtan değil de, belki yere yakın duvarlardan mekanın içine doğru sıcak hava veren bir sistem olarak olursa daha etkili bir mekan ısıtması sağlar. En iyi ve ekonomik ısıtmayı anca bu şekilde sağlayabileceğini düşünüyorum. Merkezi klima sistemininin termostatı mekanın ortasında biryerde konumlandırılırsan doğru zamanda devre dışı ve tekrardan devreye girecektir.
Mekan ve salmalarla ilgili daha birçok teknik detay var ama hepsini yazmaya kalksam 3-5 saat daha sadece bu konu hakkında yazmam gerekecek. Bunları tabii ilgin üzere buraya zaman buldukça eklerim.
Gelelim diğer konuya...damızlıklar. Herşeyden evvel hangi ırk kuş üreteceğine karar vermen gerek. Günümüzün piyasası ile bakacak olursak, diğer arkadaşların dediklerin tam tersine, kesinlikle para eden ırka girme derim. Nedeni çok basit... insanların alım gücü hergün git gide azalıyor. Pahalı kuş üretsen bu sefer satacak yer bulamazsın. Satsan bile ölü fiyatına giderler bu da canını yakar. O yüzden gösteri muhabbet kuşu üretmeyi kafandan çıkar. Haa yine istersen mekanın bir köşesine 10 göz pvc kafes yap ve tamamen hobi amaçlı 10 çift show kuşu yap...ama üretimin tamamını show kuşu yapma. Bana kalırsa bugün en hızlı satılan tür, herkezın ingiliz kırığı olarak bildiği türdür. Bu ırk hem irilik hem genel gösteriş açısından ilgi gören bir türdür. Fiyatı da çok yüksek değil, üretebilirsen ve fiyatını doğru ayarlarsan kalite peşinde koşan toptancılar kapında kuyruk oluşturur. Bügün kırma kuş fiyatları 35-50 lira arası perakende olarak seyrediyor. Ama toptan 20-22 lira olarak ayarlayıp toptancılarına satabilirsin. Hele birde faturalı satış yapabilirsen bu iş tadından yenmez olur.
Salmada üretim yapacağın için damızlık olayı kafes üretiminden biraz farklı oluyor. Damızlıklarını daha henüz yavru iken salmalara erkekli-dişili brakman ve birlikte büyümelerini beklemen gerekiyor. Salma üretimindeki en büyük dezavantaj budur...sabırlı olman lazım ve kuşlara en az 7-8 ay hiç bir getirileri olmadan bakma gücün olması gerek. Bu süre içerisinde salmadaki kuşlar arasında hiyarerşi oluşuyor ve herkez kendi yerini öğreniyor. Kuşlar 8 aylık filan olduklarında artık yuvalıklar takılabiliyor. Salma üretimi teknikleri hakkında detayları yazmıyorum...bunlar zaten işin ehli olan Habil dostumuz tarafından yazıldı, sana tavsiyem onun açmış olduğu konuyu A-Z baştan sona incelemen. Okuduktan sonra hala sormak istediğin sorular olursa konusuna yorum yazıp yardım isteyebilirsin -
http://www.muhabbetkusuureticileri.org/index.php/topic,9514.0.html
Damızlıklarını mümkünse birkaç farklı kümesten toplaman daha iyi olur. Ben olsam sadece 100 çift kadar damızlık alırdım ve onlarla başlardım. Onlardan çıkan iyi yavrularla diğer salmalarımı kurardım, bir yandan da bir kısmını satarak üretimhane giderlerine katkı sağlardım.
İşin birde tecrube tarafı var, bukadar kuşu bir arada hastalandırmadan ve telef etmeden tutmak her insanın yapabileceği birşey değil. Çok planlı ve proğramlı beslenme ve bakım diyetleri hazırlaman ve uygulaman gerekecek. Sadece yem mama olarak değil. Vitamin ve ilaç kürlerini çok düzenli yapman gerekecek. Kaliteli ilaç ve vitaminler kullanman gerekecek. Gerçi salmada üretim yapmanın bir diğer avantajı da bu, buna benzer giderler normal kafes üretim tarzından çok daha düşük oluyor. Bir suluk 100ml, ve her kafese birer suluk takman gerekecek, bunu 600 kafesle çarpınca hesap ortada...okadar vitamin ve ilaç ihtiyacı duyacaksın ve günün sonunda yine yarısına yakınını çöpe dökeceksin. Yani kafes üretiminde vitamin ve ilaç sarfiyatı daha fazla olur ve israf da çok olur. Ama salma üretiminde hazırlanan su miktarı daha azdır ve buna göre vitamin ve ilaç miktarları azalır...bu israfı da önler.
Bunların dışında hijyeni en yüksek düzeyde tutman gerekecek...tamiz olması başka, hijyenik olması başka birşey...buna dikkatini çekmek isterim. Farklı birkaç çeşit dezenfektan alıp düzenli dezenfeksyon yapman şart olacak. Dezenfektanları şaşırtmalı olarak kullanman daha faydalı olacaktır...bu şekilde bakteri ve mikroplar dezenfektanlara bağşıklık kazanmalarını engellersin. Bu sayıdaki kuşa pasaklı bir şekilde bakılmaz, ipin ucunu bir an için bile brakırsan, sen daha ne olup bittiğini anlayana kadar kuşların yarısını telef edersin. Tedavi edene kadar da diğer kısmı gider. O yüzden para sayma makinası ile oynamayı brakıp, daha çok bu gibi konulara odaklanman gerekecek.
Tabii herşey çok iyi bile gitse, üretimhane ve kuşlar tıkır-tıkır çalışıyor, verim yüksek, sağlık problemi yok...en büyük sıkıntı pazar. Kuşu üretmek gerçekten işin kolay kısmı, zor olan kısmı pazar bulmak. Ama senden her çıkan kuşu trink para ile alan birkaç toptancı bağlarsan, en az birkaç yıl bu işten para kazanırsın.
Daha detaylı yazmak isterdim ama sanırım başlangıç için fikir olma açısından seni bu yazı tatmin eder. Bu işe kalkışmadan önce çok iyi düşün, gerçekten bukadar çok kuşa iyi ve hak ettikleri bir şekilde bakabilecekmisin, eğer 4-5 ayda bıkmaz ve uzun vadeli düşünüyorsan, ve tüm bunları borçsuz-kredisiz yapabilme maddi imkanın varsa godoslama dal derim. Keşke burada olsaydın da sana proje aşamasından üretime başlayana kadar olan kısımlarda yardım edebilseydim.
İyi de kardeşim, millete onca akıl vereceğine neden kendin yapmıyorsun diye soracak olursan...akıl var para yok, fakirliğin gözü kör olsun
