Yediği besinlerin çeşitliliğine göre papağanınızın tuvaletinin rengi değişebilir, katı veya sıvı hal alabilir. Bu sizi korkutmamak ile beraber devamlı gözlemlemeyi ihmal etmeyiniz. Kuşunuzun davranışlarında ve günlük aktivitesinde bir farklılık gördüğünüzde hemen uzman bir veterinere başvurunuz.
Yiyeceklerin verilmesi- Beslenme ekipmanlarıPapağanlar için olan çoğu kafeslerde en az üç veya dört adet kap bulunmalıdır. Bu kaplardan birincisine taneli yemler( Hazır yem, kurabiye ....), ikincisine meyva ve sebzeler, üçüncüsüne su koyabilirsiniz.
Yiyecek kaplarının yerlerine iyice takılı/bağlı olmasına dikkat edilmeli, papağanın boyutlarına/cinsine göre kapların malzemelerine dikkat edilmelidir. Afrika grisi(Jako), Mc Caw(Ara) ve kakadu gibi kuşların daha kuvvetli gagaları olduğu için mümkün olduğunca metal(Paslanmaz çelik-Çinko kaplılar hariç) kaplar kullanılmalıdır. Kapların kenarları keskin olmamalıdır. Sert plastik kapların büyük papağanlar tarafından kırılma ihtimali vardır.
Yemek ve özellikle su kapları kolay pislenmeyecek yerlerde olmalı, en az günlük olarak temizlenmeli, yıkanmalıdır. Sıcak havalarda bozulabilecek yiyecekler yemek kaplarında uzun süre tutulmamalıdır.
Yiyecekler günde 1 veya 2 kere verilmeli, su gene ayni şekide günde 1 veya 2 kere yenilenmelidir. Ancak herhangi bir pislenme durumunda vakit geçirilmeden değiştirilmelidir.
Ayrıca piyasada çeşitli besleyici çubuklar satılmaktadır. Bunlara dengeli beslenen bir papağanın ihtiyacı olmamak ile birlikte papağanın oyalanması ve hareket etmesi açısından faydalıdır. . Ancak aşırı verilmemesine özen gösterilmelidir.
Faydalanılan Kaynaklar
- Verena KAYAEvcil Kuş Bakımı
- David ALDERTONCompanian Parrot Handbook
- Sally BLANCHARD’SThe African Grey Parrot Handbook
- Mattie Sue ATHAN & Dianalee DETERThe Parrot in Healt and Ilness
- Bonnie Munro DOANESprouted Seeds: The Living Treasures
- Alicia Mc WATTERS
Derleyicinin Notu:
Bu çalışma papağanların beslenmesi ile ilgili olarak yayınlanmış kitap, yazı ve izlenimler dikkate alınarak hazırlanmış olup sağlıklı ve ergin bir papağanın genel beslenme bilgilerini içermektedir. Özel durumlarda veya aklınıza takılan konular için lütfen uzman bir veteriner hekime danışınız.
FAYDALI ve ZARARLI YİYECEKLER
Aşağıdaki tablo papağanların tercihlerinden ziyade yiyeceklerin besleyici değerleri dikkate alınarak çeşitli kaynaklardan derlenmiştir. Papağanlarımıza verirken dengeli beslenme kısmındaki oranlar göz önünde tutulmalıdır.
- Çok Faydalı besinler :
Kepekli pirinç, Havuç, Brakoli, Bezelye, Ispanak, Karnabahar, Patates, Kuşkonmaz, Yeşil ve kırmızı biber, Yumurta (Pişmiş), Tavuk/hindi eti (Pişmiş), Muz(kabuksuz), Elma (Çekirdeği ayıklanmış), Yoğurt, Kabak çekirdeği, Bulgur, Kepek ekmeği, Mısır ekmeği, Kepekli/Sebzeli makarna (Pişmiş/çiğ), Mısır (Koçanı çok fazla verilmemelidir)
- Faydalı besinler :
Üzüm (Çekirdekleri ile), Portakal (Çekirdeği ayıklanmış), Şeftali (Çekirdeği ayıklanmış), Limon (Çekirdeği ayıklanmış), Armut(Çekirdeği ayıklanmış), Greyfurt (Çekirdeği ayıklanmış), Çilek, Dutgiller(karadut, dut, ahududu…), Ekmek , Makarna (Pişmiş/çiğ), Şalgam, Kiraz(Çekirdeği ayıklanmış), Vişne (Çekirdeği ayıklanmış), Domates, Salatalık, Badem, Pirinç (Pişmiş), Sarımsak, Yeşil fasulye, Karpuz(Çekirdekleri ile), Kavun (Çekirdekleri ile)
- Sınırlı faydalı besinler: (Besleyici değeri ancak yüksek yağlılar)
Yerfıstığı(Tuzsuz ve fazla kavrulmamış), Ceviz, Dana eti (Pişmiş), Ay çekirdeği(Tuzsuz ve fazla kavrulmamış), Krem ve sert peynirler (Diyet olanlar tercih edilmeli), Fındık(Tuzsuz ve fazla kavrulmamış)
- Nötr besinler : (Besleyici değeri düşük ancak zararlı olmayanlar)
Kabak, Kereviz, Patlamış mısır (Yağsız), Beyaz ekmek, Kıvırcık salata, Kraker ve bisküitler(Diyet olanlar tercih edilmelidir)
- Zararlı besinler : (Zehirli olmayıp aşırı yağlı, tuzlu veya şekerli besinler)
Patates kızartması, Cips, Sosis, Kek, Tereyağı ve margarin, Dondurma, Kek ve kurabiyeler, Konserve yiyecek ve çorbalar
- Zehirleyici besinler (zehirli ve zararlı besinler)
Çikolata, Kahve(kafein), Alkollü içecekler(Alkol), Gazlı içecekler, Süt(hazım için gerekli enzimler kuşlarda yoktur), Kuru meyvalar(Sülfat ve/veya sülfür içerirler), Soğan (Pişmiş /çiğ-Aşırısı kandaki hemoglobini bozar), Mantar, Elma çekirdeği (siyanür içerir)
Turunçgiller günde 4-5 dilimden fazla verilmemelidir.
Yiyecekler eğer ısıtılarak veriliyorsa Teflon veya yapışmaz malzeme içeren kaplar kullanılmamalıdır. Bu tür malzemelerin çıkardığı gazlar papağanınızı zehirleyebilir.
BESLENME
DİKKAT:Ön görülen oranlar yaklaşık olup günlük beslenmede birbirleri arasında kaymalar, geçişler olabilir.
- Proteinler- % 20’nin üzeri
Proteinler yaşamın temel taşlarını oluşturan amino asitlerden meydana gelmişlerdir. Tohumlar gibi bir çok protein kaynağı amino asit oranı açısından zayıf olduklarından besleyici değerleri düşüktür. Bunlar ile birlikte pirinç, fasulye benzeri besinler verilerek protein oranı zenginleştirilebilinir. Diğer yüksek değerli protein kaynakları olarak diyet yoğurt, diyet peynir, katı pişmiş yumurta, mısır, kepekli pirinç, makarna , iyi pişmiş olmak kaydı ile yağsız tavuk , beyaz balık , yağsız hindi ve yağsız dana eti papağanlara verilebilir.Bunların dışında papağanlar için özel katı mamalar/kurabiyeler genellikle yüksek protein içerirler. Ancak bunun dışında kedi, köpek gibi memeli hayvanların farklı protein/yağ oranı ihtiyaçlarına göre hazırlanan katı mamaların /kurabiyelerin papağanlara verilmesi tavsiye edilmemektedir.
- A vitamini içeren sebze ve meyvalar- % 30 civarında
Yüksek miktarda A vitamini içeren sebzeler papağanınızın ihtiyacı olan önemli bir yiyecektir. Bazı meyveler iyi bir A vitamini kaynağı olmasına rağmen meyvalar genellikle sebzelere oranla bu açıdan o kadar besleyici değildir. A vitamini papağanın deri(iç/dış) ve tüylerinin sağlığı, görme,iskelet gelişimi, üreme için önemlidir. Kuşların bağışıklık sisteminin güçlü olmasını olaylı olarak sağlar. Sebze ve meyvalarda bulunan “karoten” hazım esnasında metabolizma tarafından A vitaminine dönüştürülür.
Önemli A vitamini kaynakları
Yeşil sebzeler: Ispanak, brakoli, yeşil biber, acı biber, hindiba, hardallı yeşil sebzeler, pazı hububat filizleri vb.
Sarı-Turuncu sebzeler: Havuç, kırmızı biber, mısır, bal kabağı, mısır, tatlı patates vb...
Meyvalar: Şeftali, nektarin, kayısı, papaya
A vitamini aynı zamanda yumurtada, ette, peynirde de bulunur.
A vitamini eksikliği (Avitaminoaz A) önemli bir hastalık olup gözlerde yaşlanma, sürekli burun akıntısı, sık hapşırma, görmede buılanıklık yaralarda geç iyileşme başlıca belirtileridir ve özellikle Amazon papağanlarında yaygındır.
- Diğer sebze ve meyvalar - % 15-20 arası
A vitamini açısından zengin olmayan sebze ve meyvalarda besleyici değerleri ve psikolojik açıdan faydaları nedeni ile önemlidir. İyi pişmiş mısır, bezelye(kılıfı ile), karnabahar, lahana(muhabbet kuşları hariç), Brüksel lahanası,yeşil fasulye, pişmiş enginar, domates, patates, elma (çekirdeksiz), üzüm, muz, portakal(çekirdeksiz),,armut(çekirdeksiz), çilek, dut, kiraz(çekirdeksiz),,nar gibi sebze ve meyvalar beslenme çeşitliliğini sağlama yönünden iyi besinlerdir.
Bu noktada sebze ve meyveler papağana verilmeden önce su ile iyice yıkayarak kimyasal (böceklere karşı koruyucu, bozulmayı önleyici) maddelerden temizlenmeli, aşırı soğuk/donmuş (buzdolabından yeni çıkmış ..) veya aşırı sıcak (sebzeler papağanın tercih şekline göre haşlanabilir) olarak verilmesinden kaçınılmalı, çeşitli şekillerde ve yiyebileceği boyutlarda keserek hazırlanmalıdır.
Ayrıca hazırlanan sebze ve meyvaların zaman ile bozulabileceği dikkate alınarak 4-5 saat sonra yenilmeyen yiyecekler beslenme kabından alınmalıdır.
- Tohumlar(Ay çekirdeği, kabak çekirdeği vb..) –Yaklaşık % 15-20
Aşırı şekerli, tuzlu, küflü, bayat, kavrulmuş tohumlardan kaçınılmalıdır. Çevremizde hazır olarak papağan ithal ve yerli yemler satılmakta olduğu gibi büyük papağanlar için %60/70 ayçiçeği, yulaf, buğday, mısır, yer fıstığı ve kabak çekirdeği tohumu ile kendi karışımınızı da hazırlayabilirsiniz. Küçük papağanlar için ise %40 darı, %20 kanarya temi, %10 yulaf, %20 ay çiçeği ve % 5 niger ve kenevir uygundur.
Bu noktada kullanılan tüm tohumların ilaçlanmamış,koruyucu madde eklenmemiş ve bayat olmaması şarttır. Tazeliğine emin olmadığınız (birbirine yapışmış, küflü, çürük) hazır yemleri, tohumları papağanlarınıza vermeyiniz. Tohumların tazeliğini ölçmek için filizlendirme yapabilirsiniz. Tanelerin en az yarısı filizleniyorsa yeminizi taze olarak kabul edebilirsiniz.
Filizlenmiş tanelerFilizlenmiş taneler değerli bir besin olup hazırlanması oldukça kolaydır. Buğday, yulaf, mısır ve ayçiçeği filizleri her zaman verilebilir. Filizler mükemmel bir A, B,E vitamini kaynağıdır. Ayrıca kalsiyum, magnezyum, potasyum ve demir gibi mineralleri de içerir.
Hazırlanışı:- Taneleri temiz su ile iyice yıkadıktan maruz olmayan ılık bir yerde 24 saat suda bırakınız.- 24 saat sonunda tekrar iyice yıkadıktan sonra nemli bir peçete kağıdı veya sünger üzerine yayıp güneş ışığına direk olarak maruz olmayacak ve temiz hava alacak bir yere koyunuz.(İdeal filizlenme sıcaklığı 18-24 derece arasıdır. Taneler günde 1-2 kez su ile yıkanır.
- Filizler 3-4 gün içinde yedirilmeye hazır hale geleceklerdir(1-2cm) Eğer son gün filizlerinizin bulunduğu kabı güneş ışığına altına konursa klorofil üretmeye başlayacaklarından daha besleyici olacaklardır.
Ancak bu yem özellikle sıcak havalarda çok çabuk bozulur. Sabah yemek kabına kolan filizler öğle saatlerinde alınarak atılmalı ve kap iyice yıkanmalıdır.
- Yağlı besinler- Yaklaşık % 5-10
Günlük tüketilen fındık, ceviz, çekirdek ve peynir gibi ürünler günlük ihtiyacını karşılamak maksadı ile papağanınıza az miktarda verilebilir. Yüksek yağlı çekirdek ve benzeri yiyecekler papağan tarafından çok sevilse bile aşırı olarak verilmekten kaçınılmalıdır.
Kalsiyum özellikle Afrika Grisi(Jako) papağanların günlük beslenmelerinde ana olarak kemik gelişimini, yumurta kabuğunun oluşumunu ve kan pıhtılaşmasını sağlayan önemli bir ihtiyaçtır.
Bunların dışında vereceğiniz taze ağaç dalları papağanınızın kemirerek gagasının uzamasını engeller, can sıkıntısını önler ve değerli bir besin kaynağıdır. Ancak dalların zararlı olmayan ağaçlardan(leylak, kavak, dut, meşe, fındık, ıhlamur vb.)seçilmesine, ilaçlanmamış ve yol kenarındaki egzost gazlarından etkilenmemiş olmasına dikkat edilmelidir.
Papağanınızın içme suyu daima temiz ve taze olmalı gerekirse kapalı ambalajlarda satılan sular tercih edilmelidir.
Eğer papağanınız yukarıda belirtilen yiyeceklerden yeterli oranda faydalanamıyorsa vitamin takviyesi yapabilirsiniz. Vitaminler toz veya sıvı olarak satılmakta ülkemizde olup en yaygın olarak içme suyuna karıştırılan damlalar şeklinde bulunmaktadır. Ancak tüy dökme, yuvalama, stres gibi özel dönemler hariç kuşun doğal yollardan gerekli vitaminleri alması en uygun olanıdır. Suya konulan sıvı vitaminler suyun tadını bozacağı gibi zamanla suda mikrop oluşmasına da neden olabilir. Yiyeceklerin üzerin konulan toz vitaminler ise zamanla değerlerini kaybederler.
Yiyeceklerin verilmesi- Beslenme ekipmanlarıPapağanlar için olan çoğu kafeslerde en az üç veya dört adet kap bulunmalıdır. Bu kaplardan birincisine taneli yemler( Hazır yem, kurabiye ....), ikincisine meyva ve sebzeler, üçüncüsüne su koyabilirsiniz.
Yiyecek kaplarının yerlerine iyice takılı/bağlı olmasına dikkat edilmeli, papağanın boyutlarına/cinsine göre kapların malzemelerine dikkat edilmelidir. Afrika grisi(Jako), Mc Caw(Ara) ve kakadu gibi kuşların daha kuvvetli gagaları olduğu için mümkün olduğunca metal(Paslanmaz çelik-Çinko kaplılar hariç) kaplar kullanılmalıdır. Kapların kenarları keskin olmamalıdır. Sert plastik kapların büyük papağanlar tarafından kırılma ihtimali vardır.
Yemek ve özellikle su kapları kolay pislenmeyecek yerlerde olmalı, en az günlük olarak temizlenmeli, yıkanmalıdır. Sıcak havalarda bozulabilecek yiyecekler yemek kaplarında uzun süre tutulmamalıdır.
Yiyecekler günde 1 veya 2 kere verilmeli, su gene ayni şekide günde 1 veya 2 kere yenilenmelidir. Ancak herhangi bir pislenme durumunda vakit geçirilmeden değiştirilmelidir.
Ayrıca piyasada çeşitli besleyici çubuklar satılmaktadır. Bunlara dengeli beslenen bir papağanın ihtiyacı olmamak ile birlikte papağanın oyalanması ve hareket etmesi açısından faydalıdır. . Ancak aşırı verilmemesine özen gösterilmelidir.
Faydalanılan Kaynaklar
- Verena KAYAEvcil Kuş Bakımı
- David ALDERTONCompanian Parrot Handbook
- Sally BLANCHARD’SThe African Grey Parrot Handbook
- Mattie Sue ATHAN & Dianalee DETERThe Parrot in Healt and Ilness
- Bonnie Munro DOANESprouted Seeds: The Living Treasures
- Alicia Mc WATTERS
Derleyicinin Notu:
Bu çalışma papağanların beslenmesi ile ilgili olarak yayınlanmış kitap, yazı ve izlenimler dikkate alınarak hazırlanmış olup sağlıklı ve ergin bir papağanın genel beslenme bilgilerini içermektedir. Özel durumlarda veya aklınıza takılan konular için lütfen uzman bir veteriner hekime danışınız.
FAYDALI ve ZARARLI YİYECEKLER
Aşağıdaki tablo papağanların tercihlerinden ziyade yiyeceklerin besleyici değerleri dikkate alınarak çeşitli kaynaklardan derlenmiştir. Papağanlarımıza verirken dengeli beslenme kısmındaki oranlar göz önünde tutulmalıdır.
- Çok Faydalı besinler :
Kepekli pirinç, Havuç, Brakoli, Bezelye, Ispanak, Karnabahar, Patates, Kuşkonmaz, Yeşil ve kırmızı biber, Yumurta (Pişmiş), Tavuk/hindi eti (Pişmiş), Muz(kabuksuz), Elma (Çekirdeği ayıklanmış), Yoğurt, Kabak çekirdeği, Bulgur, Kepek ekmeği, Mısır ekmeği, Kepekli/Sebzeli makarna (Pişmiş/çiğ), Mısır (Koçanı çok fazla verilmemelidir)
- Faydalı besinler :
Üzüm (Çekirdekleri ile), Portakal (Çekirdeği ayıklanmış), Şeftali (Çekirdeği ayıklanmış), Limon (Çekirdeği ayıklanmış), Armut(Çekirdeği ayıklanmış), Greyfurt (Çekirdeği ayıklanmış), Çilek, Dutgiller(karadut, dut, ahududu…), Ekmek , Makarna (Pişmiş/çiğ), Şalgam, Kiraz(Çekirdeği ayıklanmış), Vişne (Çekirdeği ayıklanmış), Domates, Salatalık, Badem, Pirinç (Pişmiş), Sarımsak, Yeşil fasulye, Karpuz(Çekirdekleri ile), Kavun (Çekirdekleri ile)
- Sınırlı faydalı besinler: (Besleyici değeri ancak yüksek yağlılar)
Yerfıstığı(Tuzsuz ve fazla kavrulmamış), Ceviz, Dana eti (Pişmiş), Ay çekirdeği(Tuzsuz ve fazla kavrulmamış), Krem ve sert peynirler (Diyet olanlar tercih edilmeli), Fındık(Tuzsuz ve fazla kavrulmamış)
- Nötr besinler : (Besleyici değeri düşük ancak zararlı olmayanlar)
Kabak, Kereviz, Patlamış mısır (Yağsız), Beyaz ekmek, Kıvırcık salata, Kraker ve bisküitler(Diyet olanlar tercih edilmelidir)
- Zararlı besinler : (Zehirli olmayıp aşırı yağlı, tuzlu veya şekerli besinler)
Patates kızartması, Cips, Sosis, Kek, Tereyağı ve margarin, Dondurma, Kek ve kurabiyeler, Konserve yiyecek ve çorbalar
- Zehirleyici besinler (zehirli ve zararlı besinler)
Çikolata, Kahve(kafein), Alkollü içecekler(Alkol), Gazlı içecekler, Süt(hazım için gerekli enzimler kuşlarda yoktur), Kuru meyvalar(Sülfat ve/veya sülfür içerirler), Soğan (Pişmiş /çiğ-Aşırısı kandaki hemoglobini bozar), Mantar, Elma çekirdeği (siyanür içerir)
Turunçgiller günde 4-5 dilimden fazla verilmemelidir.
Yiyecekler eğer ısıtılarak veriliyorsa Teflon veya yapışmaz malzeme içeren kaplar kullanılmamalıdır. Bu tür malzemelerin çıkardığı gazlar papağanınızı zehirleyebilir.
BESLENME
DİKKAT:Ön görülen oranlar yaklaşık olup günlük beslenmede birbirleri arasında kaymalar, geçişler olabilir.
- Proteinler- % 20’nin üzeri
Proteinler yaşamın temel taşlarını oluşturan amino asitlerden meydana gelmişlerdir. Tohumlar gibi bir çok protein kaynağı amino asit oranı açısından zayıf olduklarından besleyici değerleri düşüktür. Bunlar ile birlikte pirinç, fasulye benzeri besinler verilerek protein oranı zenginleştirilebilinir. Diğer yüksek değerli protein kaynakları olarak diyet yoğurt, diyet peynir, katı pişmiş yumurta, mısır, kepekli pirinç, makarna , iyi pişmiş olmak kaydı ile yağsız tavuk , beyaz balık , yağsız hindi ve yağsız dana eti papağanlara verilebilir.Bunların dışında papağanlar için özel katı mamalar/kurabiyeler genellikle yüksek protein içerirler. Ancak bunun dışında kedi, köpek gibi memeli hayvanların farklı protein/yağ oranı ihtiyaçlarına göre hazırlanan katı mamaların /kurabiyelerin papağanlara verilmesi tavsiye edilmemektedir.
- A vitamini içeren sebze ve meyvalar- % 30 civarında
Yüksek miktarda A vitamini içeren sebzeler papağanınızın ihtiyacı olan önemli bir yiyecektir. Bazı meyveler iyi bir A vitamini kaynağı olmasına rağmen meyvalar genellikle sebzelere oranla bu açıdan o kadar besleyici değildir. A vitamini papağanın deri(iç/dış) ve tüylerinin sağlığı, görme,iskelet gelişimi, üreme için önemlidir. Kuşların bağışıklık sisteminin güçlü olmasını olaylı olarak sağlar. Sebze ve meyvalarda bulunan “karoten” hazım esnasında metabolizma tarafından A vitaminine dönüştürülür.
Önemli A vitamini kaynakları
Yeşil sebzeler: Ispanak, brakoli, yeşil biber, acı biber, hindiba, hardallı yeşil sebzeler, pazı hububat filizleri vb.
Sarı-Turuncu sebzeler: Havuç, kırmızı biber, mısır, bal kabağı, mısır, tatlı patates vb...
Meyvalar: Şeftali, nektarin, kayısı, papaya
A vitamini aynı zamanda yumurtada, ette, peynirde de bulunur.
A vitamini eksikliği (Avitaminoaz A) önemli bir hastalık olup gözlerde yaşlanma, sürekli burun akıntısı, sık hapşırma, görmede buılanıklık yaralarda geç iyileşme başlıca belirtileridir ve özellikle Amazon papağanlarında yaygındır.
- Diğer sebze ve meyvalar - % 15-20 arası
A vitamini açısından zengin olmayan sebze ve meyvalarda besleyici değerleri ve psikolojik açıdan faydaları nedeni ile önemlidir. İyi pişmiş mısır, bezelye(kılıfı ile), karnabahar, lahana(muhabbet kuşları hariç), Brüksel lahanası,yeşil fasulye, pişmiş enginar, domates, patates, elma (çekirdeksiz), üzüm, muz, portakal(çekirdeksiz),,armut(çekirdeksiz), çilek, dut, kiraz(çekirdeksiz),,nar gibi sebze ve meyvalar beslenme çeşitliliğini sağlama yönünden iyi besinlerdir.
Bu noktada sebze ve meyveler papağana verilmeden önce su ile iyice yıkayarak kimyasal (böceklere karşı koruyucu, bozulmayı önleyici) maddelerden temizlenmeli, aşırı soğuk/donmuş (buzdolabından yeni çıkmış ..) veya aşırı sıcak (sebzeler papağanın tercih şekline göre haşlanabilir) olarak verilmesinden kaçınılmalı, çeşitli şekillerde ve yiyebileceği boyutlarda keserek hazırlanmalıdır.
Ayrıca hazırlanan sebze ve meyvaların zaman ile bozulabileceği dikkate alınarak 4-5 saat sonra yenilmeyen yiyecekler beslenme kabından alınmalıdır.
- Tohumlar(Ay çekirdeği, kabak çekirdeği vb..) –Yaklaşık % 15-20
Aşırı şekerli, tuzlu, küflü, bayat, kavrulmuş tohumlardan kaçınılmalıdır. Çevremizde hazır olarak papağan ithal ve yerli yemler satılmakta olduğu gibi büyük papağanlar için %60/70 ayçiçeği, yulaf, buğday, mısır, yer fıstığı ve kabak çekirdeği tohumu ile kendi karışımınızı da hazırlayabilirsiniz. Küçük papağanlar için ise %40 darı, %20 kanarya temi, %10 yulaf, %20 ay çiçeği ve % 5 niger ve kenevir uygundur.
Bu noktada kullanılan tüm tohumların ilaçlanmamış,koruyucu madde eklenmemiş ve bayat olmaması şarttır. Tazeliğine emin olmadığınız (birbirine yapışmış, küflü, çürük) hazır yemleri, tohumları papağanlarınıza vermeyiniz. Tohumların tazeliğini ölçmek için filizlendirme yapabilirsiniz. Tanelerin en az yarısı filizleniyorsa yeminizi taze olarak kabul edebilirsiniz.
Filizlenmiş tanelerFilizlenmiş taneler değerli bir besin olup hazırlanması oldukça kolaydır. Buğday, yulaf, mısır ve ayçiçeği filizleri her zaman verilebilir. Filizler mükemmel bir A, B,E vitamini kaynağıdır. Ayrıca kalsiyum, magnezyum, potasyum ve demir gibi mineralleri de içerir.
Hazırlanışı:- Taneleri temiz su ile iyice yıkadıktan maruz olmayan ılık bir yerde 24 saat suda bırakınız.- 24 saat sonunda tekrar iyice yıkadıktan sonra nemli bir peçete kağıdı veya sünger üzerine yayıp güneş ışığına direk olarak maruz olmayacak ve temiz hava alacak bir yere koyunuz.(İdeal filizlenme sıcaklığı 18-24 derece arasıdır. Taneler günde 1-2 kez su ile yıkanır.
- Filizler 3-4 gün içinde yedirilmeye hazır hale geleceklerdir(1-2cm) Eğer son gün filizlerinizin bulunduğu kabı güneş ışığına altına konursa klorofil üretmeye başlayacaklarından daha besleyici olacaklardır.
Ancak bu yem özellikle sıcak havalarda çok çabuk bozulur. Sabah yemek kabına kolan filizler öğle saatlerinde alınarak atılmalı ve kap iyice yıkanmalıdır.
- Yağlı besinler- Yaklaşık % 5-10
Günlük tüketilen fındık, ceviz, çekirdek ve peynir gibi ürünler günlük ihtiyacını karşılamak maksadı ile papağanınıza az miktarda verilebilir. Yüksek yağlı çekirdek ve benzeri yiyecekler papağan tarafından çok sevilse bile aşırı olarak verilmekten kaçınılmalıdır.
Kalsiyum özellikle Afrika Grisi(Jako) papağanların günlük beslenmelerinde ana olarak kemik gelişimini, yumurta kabuğunun oluşumunu ve kan pıhtılaşmasını sağlayan önemli bir ihtiyaçtır.
Bunların dışında vereceğiniz taze ağaç dalları papağanınızın kemirerek gagasının uzamasını engeller, can sıkıntısını önler ve değerli bir besin kaynağıdır. Ancak dalların zararlı olmayan ağaçlardan(leylak, kavak, dut, meşe, fındık, ıhlamur vb.)seçilmesine, ilaçlanmamış ve yol kenarındaki egzost gazlarından etkilenmemiş olmasına dikkat edilmelidir.
Papağanınızın içme suyu daima temiz ve taze olmalı gerekirse kapalı ambalajlarda satılan sular tercih edilmelidir.
Eğer papağanınız yukarıda belirtilen yiyeceklerden yeterli oranda faydalanamıyorsa vitamin takviyesi yapabilirsiniz. Vitaminler toz veya sıvı olarak satılmakta ülkemizde olup en yaygın olarak içme suyuna karıştırılan damlalar şeklinde bulunmaktadır. Ancak tüy dökme, yuvalama, stres gibi özel dönemler hariç kuşun doğal yollardan gerekli vitaminleri alması en uygun olanıdır. Suya konulan sıvı vitaminler suyun tadını bozacağı gibi zamanla suda mikrop oluşmasına da neden olabilir. Yiyeceklerin üzerin konulan toz vitaminler ise zamanla değerlerini kaybederler.
