KAFES KUŞLARINDA TÜY DÖKÜLMESİ VE TÜY YOLMA
Özellikle muhabbet kuşu ve papağan besleyenlerin en sık karşılaştıkları sorunların başında tüy problemleri gelir. Bu problem genellikle basit bir vitamin takviyesi ile düzeltilmeye çalışılır. Ancak genelde başarılı olmaz ve hem kuşunuzu hem de sizin canınızı fazlaca sıkar. Şimdi bu problemi olabildiğince geniş bir açıdan yaklaşarak çözüm önerileri sunacağız.
Kuşlar normal fizyolojileri gereği yılda 2-3 defa tüy değiştirir. Bu değişim ısı, ışık ve hormonların kontrolündedir. Bu dönemde beyaz pulcukların görülmesi normaldir. Yeni çıkan
tüylerin şaft kısmı koyu renkli ve serttir. Bunlar normaldir ve tüy değişimi ile birlikte ortadan kalkar.
Tüylerde görülen başlıca problemler ;
*tüyde şekil bozuklukları
*renk bozuklukları
*yapısal anormallikler
*tüy kırıklıkları
*tüylerin genel ve lokal dökülmesi
*tüy yolmalarıdır....
Bu anormalliklerin pek çoğu beslenme yetersizliği ve beslenme hatalarına bağlıdır. Ayrıca metabolik, travma, hormonal ve enfeksiyon gibi nedenlerde tüy yapısındaki bozukluklara sebep olabilir.
İyi beslenmeyen kuşların tüyleri solgun ve mattır. Tüy değişimi olmaz, tüyler kırıktır ve düzensizleşir. Tüyler yeniden çıkmaz. Aşırı protein noksanlığı tüy kaybına yol açar. Sülfür içeren aminoasitlerden arginin ve lizin eksikliği belirgin tüy bozukluklarına neden olur. Diyette kalsiyum, çinko selenyum, molibden, mangan, biyotin, pantonaik asit ve folik asitin yetersiz olması tüy yapısını ve değişimini etkiler. Lizin eksikliğinde mavi ve kırmızı olması gereken tüyler sarı renkli, folik asit yetersizliğinde tüylerde renk kaybı olur. Amozon papağanı ve macaw`da anormal sarı renkli tüyler beslenme yetersizliği ve karaciğer hastalıklarını düşündürür. Özellikle kanat tüylerinde oluşan kanamalı iğremsi tüyler travmaya, polyamavirus ve PBFD hastalığında oluşur.
Kuşun kendi tüyünü yolması infeksiyöz, metabolik, toksik, hormonal bozukluklar, tümoral oluşumlar tüy ve deri parazitleri ve davranış bozukluğu sebebi ile oluşabilir. Bu problem genelde davranış bozukluğu olarak değerlendirilir ve tedavi edilebilen pekçok sebep gözden kaçırılabilir. Örneğin;
Macawlar'da kozalaklı ağaçlara temas allerjik tüy dökülmesine neden olur.
Kremiolokoptes adlı akar (mikroskobik bir böcek) gaga ve göz etrafında bal peteği görünümünde dökülmeye neden olur.
_ Hipotroidizm de özellikle muhabbet kuşunda tüy dökülmesine neden olur.
_ Erkek kuşlar yuva yapmak için tüylerini yolabilirler.
_ Arsenik tüy yolmaya neden olur.
_ Kafes boyutlarının küçük olması, banyo imkanının olmaması tüy yolmaya neden olur.
_ Erişkin kuşlar genç kuşlarla bir araya konulduklarında davranış bozukluğu olarak kendi tüylerini yolarlar.
_ Afrika gri papağanı, Macaw, Conret papağanı, Amazon papağanında psikolojik tüy yolma daha sık gözlenir. Kuşlar ilk olarak kanat, kuyruk sonra sırt ve göğüs bölgesi tüylerini yolarlar.
_ Psikolojik tüy yolmanın nedenleri alışkanlık, can sıkıntısı, korku, sinirlilik, yeni kafes arkadaşı, yeni oyuncak, eve başka bir hayvan alınması, kafes arkadaşının ölmesi ve diyet değişikliğidir.
Hekiminizin yapacağı ayrıntılı muayene e laboratuvar bulguları ışığında sorununuza çözüm aranmalıdır. Hekiminizin size önereceği ilaçlar ve tavsiyeler can sıkıcı bu problemin düzelmesine yardımcı olacaktır.
VETERİNER HEKİM
M.TÜREL GÜRCAN
Özellikle muhabbet kuşu ve papağan besleyenlerin en sık karşılaştıkları sorunların başında tüy problemleri gelir. Bu problem genellikle basit bir vitamin takviyesi ile düzeltilmeye çalışılır. Ancak genelde başarılı olmaz ve hem kuşunuzu hem de sizin canınızı fazlaca sıkar. Şimdi bu problemi olabildiğince geniş bir açıdan yaklaşarak çözüm önerileri sunacağız.
Kuşlar normal fizyolojileri gereği yılda 2-3 defa tüy değiştirir. Bu değişim ısı, ışık ve hormonların kontrolündedir. Bu dönemde beyaz pulcukların görülmesi normaldir. Yeni çıkan
tüylerin şaft kısmı koyu renkli ve serttir. Bunlar normaldir ve tüy değişimi ile birlikte ortadan kalkar.
Tüylerde görülen başlıca problemler ;
*tüyde şekil bozuklukları
*renk bozuklukları
*yapısal anormallikler
*tüy kırıklıkları
*tüylerin genel ve lokal dökülmesi
*tüy yolmalarıdır....
Bu anormalliklerin pek çoğu beslenme yetersizliği ve beslenme hatalarına bağlıdır. Ayrıca metabolik, travma, hormonal ve enfeksiyon gibi nedenlerde tüy yapısındaki bozukluklara sebep olabilir.
İyi beslenmeyen kuşların tüyleri solgun ve mattır. Tüy değişimi olmaz, tüyler kırıktır ve düzensizleşir. Tüyler yeniden çıkmaz. Aşırı protein noksanlığı tüy kaybına yol açar. Sülfür içeren aminoasitlerden arginin ve lizin eksikliği belirgin tüy bozukluklarına neden olur. Diyette kalsiyum, çinko selenyum, molibden, mangan, biyotin, pantonaik asit ve folik asitin yetersiz olması tüy yapısını ve değişimini etkiler. Lizin eksikliğinde mavi ve kırmızı olması gereken tüyler sarı renkli, folik asit yetersizliğinde tüylerde renk kaybı olur. Amozon papağanı ve macaw`da anormal sarı renkli tüyler beslenme yetersizliği ve karaciğer hastalıklarını düşündürür. Özellikle kanat tüylerinde oluşan kanamalı iğremsi tüyler travmaya, polyamavirus ve PBFD hastalığında oluşur.
Kuşun kendi tüyünü yolması infeksiyöz, metabolik, toksik, hormonal bozukluklar, tümoral oluşumlar tüy ve deri parazitleri ve davranış bozukluğu sebebi ile oluşabilir. Bu problem genelde davranış bozukluğu olarak değerlendirilir ve tedavi edilebilen pekçok sebep gözden kaçırılabilir. Örneğin;
Macawlar'da kozalaklı ağaçlara temas allerjik tüy dökülmesine neden olur.
Kremiolokoptes adlı akar (mikroskobik bir böcek) gaga ve göz etrafında bal peteği görünümünde dökülmeye neden olur.
_ Hipotroidizm de özellikle muhabbet kuşunda tüy dökülmesine neden olur.
_ Erkek kuşlar yuva yapmak için tüylerini yolabilirler.
_ Arsenik tüy yolmaya neden olur.
_ Kafes boyutlarının küçük olması, banyo imkanının olmaması tüy yolmaya neden olur.
_ Erişkin kuşlar genç kuşlarla bir araya konulduklarında davranış bozukluğu olarak kendi tüylerini yolarlar.
_ Afrika gri papağanı, Macaw, Conret papağanı, Amazon papağanında psikolojik tüy yolma daha sık gözlenir. Kuşlar ilk olarak kanat, kuyruk sonra sırt ve göğüs bölgesi tüylerini yolarlar.
_ Psikolojik tüy yolmanın nedenleri alışkanlık, can sıkıntısı, korku, sinirlilik, yeni kafes arkadaşı, yeni oyuncak, eve başka bir hayvan alınması, kafes arkadaşının ölmesi ve diyet değişikliğidir.
Hekiminizin yapacağı ayrıntılı muayene e laboratuvar bulguları ışığında sorununuza çözüm aranmalıdır. Hekiminizin size önereceği ilaçlar ve tavsiyeler can sıkıcı bu problemin düzelmesine yardımcı olacaktır.
VETERİNER HEKİM
M.TÜREL GÜRCAN
