Muhabbet kuşlarını sağlıklı tutmanın temel anahtarı doğru diyet sağlamaktır. Doğal hayatta muhabbet kuşlarının temel diyeti çeşitli meyve ve çayır otlarının tohumları, meyvenin kendisi, farklı bitkiler ve bazı böceklerdir. Solucan, kurtçuk, küçük çekirge, sinek, yeşil yapraklı bitkilerde bulunan böcekleri yerler. Karınca yumurtası da onlar için iyi bir protein kaynağıdır.
Evcil kuşlara da benzer şekilde; tohumlar, meyveler ve sebzelerden oluşan diyetler hazırlanır. Kötü beslemeden dolayı ilk yıl ölümler görülmektedir.
Muhabbet kuşları tohumları yemeden önce kabuklarını çıkarır, fakat tohumu iyi çiğneyemez. Yuttuktan sonra taşlıkta grit sayesinde tohumlar posa haline getirilir. Grit kuşların taşlığında bulunan çakıllardır. Çoğu veteriner hekim diyetle grit sağlanmasının gerekli olduğuna inanmaz, bazıları faydadan çok zararlı olabileceğini savunur.
Muhabbet kuşlarını yeni bir yiyeceğe alıştırmak genellikle zordur, 2 hafta veya daha uzun sürebilir.
Tohum karışımı:
Muhabbet kuşunuza yem alırken yüksek kaliteli tohum içermesine dikkat etmelisiniz. Ucuz, küflü, böceklenmiş tohumlardan almayın ve vermeyin. Tohumlar taze ise filizlenebilir ve sürgün verebilir. Pet dükkanlarından tohum karışımı alırken dikkatli olun, çünkü bu karışımlar fazla miktarlarda hazırlandığı için ambar veya rafta uzun süre beklemiş olabilir. Paketi açar açmaz koklayın, küflü yavan koku alırsanız kullanmayın.
Tohum karışımlarında; Nijer tohumu, ak darı, keten tohumu, kanarya veya paraket tohum karışımı (kuş yemi), kabuksuz yulaf, ayçiçeği tohumu, kolza tohumu, milo, aspir, soya fasulyesi, çavdar, buğday, esmer pirinç, rezene, kimyon, haşhaş, susam bulunabilir.
Ayçiçeği tohumu fazla verilmemeli, çünkü kuş bunu önce yiyerek diğer tohumları tüketmez, bu da dengesiz beslenmeye yol açabilir.
Yemlikler sürekli kontrol edilmeli ve yemleri tazelenmelidir. Yem kabuklarının biriktiği yemlikler bazen dolu sanıldığı için takviye edilmediği ve kuşların açlıktan zayıfladıkları hatta öldükleri vakalar görülmüştür. Yem kaplarını üfleyerek yem kabuklarını uzaklaştırın ve kuşunuzun ne kadar yem yediğini dikkatle takip edin. Unutulmamalıdır ki yem yemesi sağlığının en önemli göstergesidir.
Sebze ve meyveler:
Muhabbet kuşlarına verilebilecek sebzeler ve otlar :
Pancar, Kırmızı ve yeşil biber, Brokoli, Ispanak, Kara hindiba çiçeği, Kereviz, Yeşil fasulye, Bezelye, Koçanlı mısır ve mısır, Domates, Turp, Şalgam, Maydanoz, Marul, Salatalık, Kurutulmuş biber, Lahana, Tırfıl, Buğdaygil otları
Meyveler:
Muz, Elma, Havuç, Armut, Üzüm, Çilek, Ahududu, Gül meyveleri, Çekirdeği çıkarılmış kiraz, Portakal, Mandalina, Kivi, Kavun
Dikkat: Aysberg marulu ve kara lahana verilmemelidir. Verildiği takdirde ishal olacaktır.
Kuru meyve almak isterseniz sülfitsiz olduğundan emin olmalısınız.
Yenmemiş taze yiyecekler hergün kafesten alınmalı, yenmemiş meyveler yaklaşık 2 saat sonra alınmalıdır.
Taze yiyecekler böcek ilacı, parazit içermemelidir. İyi yıkanmış, gerekirse kabuğu soyulmuş olmalıdır.
Yumurta maması:
Haftada bir yumurta maması verilebilir. Özellikle yumurtlama dönemindeki ve yavrularına bakan anneler için ideal protein kaynağıdır. Bu dönemde günlük olarak verilmesi yavruların gelişimi için faydalı olacaktır. 1 adet haşlanmış katı yumurta, 3 adet vitamin ve mineral takviyeli bebek bisküvisi bir miktar ufalanmış yumurta kabuğu
İnce süzgeçten geçirilerek ufalanan yumurta ve bisküvilerin içine bir miktar yumurta kabuğu ufak parçalar halinde konulur. Hazırlanan mamanın yarısı buzdolabında ertesi gün verilmek üzere saklanabilir. Ancak tüketime sunulan miktar gece olmadan kafesten alınır. Bayatlamasına ve bozulmasına fırsat verilmeden bitirilmelidir. Aksi taktirde gıda zehirlenmesi oluşabilir.
Toksik ve zararlı yiyecekler:
Aşağıdaki yiyecekler muhabbet kuşları veya diğer kuşlar için zehirli ve onları öldürebilecek yiyeceklerdir.
Avokado, Ravent yaprakları, Elma çekirdekleri
Zararlı yiyecekler ve içecekler ise; şekerli yiyecekler, fast food çeşitleri, yağlı yiyecekler, tuzlu yiyecekler, çikolata, kahve, çay, kola, alkol, dondurma
İlaveler:
Muhabbet kuşunuza ikram olarak sunabileceğiniz yiyecekler; taze mısır, nar, portakal, muz, bakliyat, ekmek, incir, kabuklu veya kabuksuz yer fıstığı, kestane, meşe palamudu, at kestanesi gibidir.
Tahıl ekmekleri (buğday, arpa, mısır), bisküvi kuşunuzun severek yiyeceği besinlerdir. Ancak bu tipte yiyeceklerle beslemek şişmanlatır. Mümkün olduğunca az miktarda verilmelidir.
Mürekkep balığı kemiği veya yumurta kabuğu kalsiyum takviyesi açısından gereklidir. Mineral tabletleri de kullanılabilir. Muhabbet kuşunun kafesinde her zaman mürekkep balığı asılı durmalıdır, iyi bir Ca kaynağıdır.
Sularına 2-3 damla multi-vitamin takviyesi sağlıkları için idealdir.
Su:
Her zaman suluklarında temiz ve taze su olmasına dikkat etmelisiniz. Su kapları düzenli temizlenip suları değiştirilmelidir.
Altlık:
Muhabbet kuşunuz için kum taşı gerekmez. Bunların kağıt yeme alışkanlıkları olduğu için kafeslerinin tabanına mümkünse gazete kağıdı kullanmayınız. Özellikle renkli mürekkep sorun çıkarmaktadır.
Yavru Muhabbet Kuşlarının Elde Beslenmesi:
Muhabbet kuları iyi ebeveynler olmasına rağmen bazen anneler yavrularına karşı saldırgan olabilir. Bu durumda yavruyu elde beslemek gerekir. Annesi tarafından beslenmeyen yavrular tespit edilir, ilk iki beslemede Enfalyte veya Pedialyte kullanılabilir. Bu sayede sindirim sisteminin çalışıp çalışmadığından emin olunabilir. Formülün verilmesi için paket üzerindeki talimatlara uyulur.
Zor, sorumluluk, sabır gerektiren bir iştir. Yumurtadan yeni çıkmış yavrular çok zayıftır ve işbirlikçi değildir. Besleme zamanları çok önemlidir.
İlk 5 gün 2 saatte bir, daha sonra değiştirilir. Yavru 5 günlük olduğunda formül biraz yoğunlaştırılır, böylece besleme 3 saatte bire uzatılabilir. Yavru 2 haftalık olana kadar 3 saatte bir beslemeye devam edilir, arada bir gece 4 saatlik bir ara verilerek kursağın tam boşalması sağlanır. Normalde ebeveynleri yavru kuşları ilk 2 hafta saatte bir besler. Genellikle 7-9 hafta süreyle elde besleme yapılır.
Gerekli malzemeler:
-Elde besleme formülü (22/9 - 22% protein, 9% yağ)
-Lactobacillus (sindirim için bakteri)
-Papaya (sindirim için enzim)
-Enfalyte veya Pedialyte (ilk 5 gün için)
-Küçük bir şırınga (3-5 cc) veya küçük bir göz damlalığı
-Formülü karıştırmak için küçük bir kase
-Termometre (formülün sıcaklığını kontrol etmek için)
-Dezenfektan (sonra şırıngayı temizlemek için, % 10’luk çamaşır suyu veya Oxyfresh)
Yavruları ılık, altlık serilmiş ana makinesine alın. Altlığı sık sık değiştirin. Altlığın üzerine kağıt havlu konması daha temiz ortam sağlar.
Formülü 41-42 dereceye ısıtın. Annesinin gevişi de yaklaşık aynı ısıdadır. Yumurtadan yeni çıkan yavruların besleme miktarı cc ile değil damlalarla ölçülür. İlk beslemede 6-8 damla bile çok olabilir.
Formülü şırıngaya çekin, zorlamadan hafifçe pompalayın. Şırıngayı yavrunun ağzının sol kenarına koyun ve formülü sağ tarafına doğru verin. Kuşların boğazında iki delik vardır, soldaki hava için, sağdaki mideye gider.
Normalde yavru kuşlar ailelerinden sistemindeki sindirim bakterilerini ve enzimlerini ilk günlerde alırlar. Elde beslenenlerde bunlar dışardan ilave edilmelidir. İlk 2 haftadan sonra laktobasillus ve papaya vermeyi uzatmaya gerek yoktur, yavrularda sindirim problemi yoksa.
4 hafta sonra yuvaya bir tünek konur. 6 hafta sonra yavru kendi kafesine alınır, kaliteli bir diyet ile beslenir, içme suyu sağlanır (distile su veya iyi su).
Az miktarlarda pişmiş sebzeler verilir.
İlk gün çok önemlidir:
İlk gün yavrular çok küçüktür ve işbirlikçi değildir. Sırtlarının üzerinde beslenirler, çünkü bacakları vücutlarını taşıyamayacak durumdadır.
Şırıngadan nasıl yiyeceklerini öğrenmeye ihtiyaçları vardır. Bu onlar için normal değildir, 5-6 beslemeden sonra anlamaya başlarlar. Kuşu sol ele almak ve sağ elle beslemek daha uygundur. Şırınganın ucu yavrunun ağzına girmeyecek şekilde tutulmalı, damlalar küçük olmalıdır. Küçük şırınga daha iyi olur. Damlaları sayabilirsiniz.
Şırınga küçük olduğundan formül çabuk soğur, bu yüzden formülü su banyosunda (43-46 ºC) tutabilirsiniz. Damlalar arasında da şırınganın ucunu su banyosuna daldırabilirsiniz.
Yavrunun ağzını izleyin, yedikçe verin. Damlalar çok büyük olursa akciğerlere kaçıp öldürme riski vardır.
Evcil kuşlara da benzer şekilde; tohumlar, meyveler ve sebzelerden oluşan diyetler hazırlanır. Kötü beslemeden dolayı ilk yıl ölümler görülmektedir.
Muhabbet kuşları tohumları yemeden önce kabuklarını çıkarır, fakat tohumu iyi çiğneyemez. Yuttuktan sonra taşlıkta grit sayesinde tohumlar posa haline getirilir. Grit kuşların taşlığında bulunan çakıllardır. Çoğu veteriner hekim diyetle grit sağlanmasının gerekli olduğuna inanmaz, bazıları faydadan çok zararlı olabileceğini savunur.
Muhabbet kuşlarını yeni bir yiyeceğe alıştırmak genellikle zordur, 2 hafta veya daha uzun sürebilir.
Tohum karışımı:
Muhabbet kuşunuza yem alırken yüksek kaliteli tohum içermesine dikkat etmelisiniz. Ucuz, küflü, böceklenmiş tohumlardan almayın ve vermeyin. Tohumlar taze ise filizlenebilir ve sürgün verebilir. Pet dükkanlarından tohum karışımı alırken dikkatli olun, çünkü bu karışımlar fazla miktarlarda hazırlandığı için ambar veya rafta uzun süre beklemiş olabilir. Paketi açar açmaz koklayın, küflü yavan koku alırsanız kullanmayın.
Tohum karışımlarında; Nijer tohumu, ak darı, keten tohumu, kanarya veya paraket tohum karışımı (kuş yemi), kabuksuz yulaf, ayçiçeği tohumu, kolza tohumu, milo, aspir, soya fasulyesi, çavdar, buğday, esmer pirinç, rezene, kimyon, haşhaş, susam bulunabilir.
Ayçiçeği tohumu fazla verilmemeli, çünkü kuş bunu önce yiyerek diğer tohumları tüketmez, bu da dengesiz beslenmeye yol açabilir.
Yemlikler sürekli kontrol edilmeli ve yemleri tazelenmelidir. Yem kabuklarının biriktiği yemlikler bazen dolu sanıldığı için takviye edilmediği ve kuşların açlıktan zayıfladıkları hatta öldükleri vakalar görülmüştür. Yem kaplarını üfleyerek yem kabuklarını uzaklaştırın ve kuşunuzun ne kadar yem yediğini dikkatle takip edin. Unutulmamalıdır ki yem yemesi sağlığının en önemli göstergesidir.
Sebze ve meyveler:
Muhabbet kuşlarına verilebilecek sebzeler ve otlar :
Pancar, Kırmızı ve yeşil biber, Brokoli, Ispanak, Kara hindiba çiçeği, Kereviz, Yeşil fasulye, Bezelye, Koçanlı mısır ve mısır, Domates, Turp, Şalgam, Maydanoz, Marul, Salatalık, Kurutulmuş biber, Lahana, Tırfıl, Buğdaygil otları
Meyveler:
Muz, Elma, Havuç, Armut, Üzüm, Çilek, Ahududu, Gül meyveleri, Çekirdeği çıkarılmış kiraz, Portakal, Mandalina, Kivi, Kavun
Dikkat: Aysberg marulu ve kara lahana verilmemelidir. Verildiği takdirde ishal olacaktır.
Kuru meyve almak isterseniz sülfitsiz olduğundan emin olmalısınız.
Yenmemiş taze yiyecekler hergün kafesten alınmalı, yenmemiş meyveler yaklaşık 2 saat sonra alınmalıdır.
Taze yiyecekler böcek ilacı, parazit içermemelidir. İyi yıkanmış, gerekirse kabuğu soyulmuş olmalıdır.
Yumurta maması:
Haftada bir yumurta maması verilebilir. Özellikle yumurtlama dönemindeki ve yavrularına bakan anneler için ideal protein kaynağıdır. Bu dönemde günlük olarak verilmesi yavruların gelişimi için faydalı olacaktır. 1 adet haşlanmış katı yumurta, 3 adet vitamin ve mineral takviyeli bebek bisküvisi bir miktar ufalanmış yumurta kabuğu
İnce süzgeçten geçirilerek ufalanan yumurta ve bisküvilerin içine bir miktar yumurta kabuğu ufak parçalar halinde konulur. Hazırlanan mamanın yarısı buzdolabında ertesi gün verilmek üzere saklanabilir. Ancak tüketime sunulan miktar gece olmadan kafesten alınır. Bayatlamasına ve bozulmasına fırsat verilmeden bitirilmelidir. Aksi taktirde gıda zehirlenmesi oluşabilir.
Toksik ve zararlı yiyecekler:
Aşağıdaki yiyecekler muhabbet kuşları veya diğer kuşlar için zehirli ve onları öldürebilecek yiyeceklerdir.
Avokado, Ravent yaprakları, Elma çekirdekleri
Zararlı yiyecekler ve içecekler ise; şekerli yiyecekler, fast food çeşitleri, yağlı yiyecekler, tuzlu yiyecekler, çikolata, kahve, çay, kola, alkol, dondurma
İlaveler:
Muhabbet kuşunuza ikram olarak sunabileceğiniz yiyecekler; taze mısır, nar, portakal, muz, bakliyat, ekmek, incir, kabuklu veya kabuksuz yer fıstığı, kestane, meşe palamudu, at kestanesi gibidir.
Tahıl ekmekleri (buğday, arpa, mısır), bisküvi kuşunuzun severek yiyeceği besinlerdir. Ancak bu tipte yiyeceklerle beslemek şişmanlatır. Mümkün olduğunca az miktarda verilmelidir.
Mürekkep balığı kemiği veya yumurta kabuğu kalsiyum takviyesi açısından gereklidir. Mineral tabletleri de kullanılabilir. Muhabbet kuşunun kafesinde her zaman mürekkep balığı asılı durmalıdır, iyi bir Ca kaynağıdır.
Sularına 2-3 damla multi-vitamin takviyesi sağlıkları için idealdir.
Su:
Her zaman suluklarında temiz ve taze su olmasına dikkat etmelisiniz. Su kapları düzenli temizlenip suları değiştirilmelidir.
Altlık:
Muhabbet kuşunuz için kum taşı gerekmez. Bunların kağıt yeme alışkanlıkları olduğu için kafeslerinin tabanına mümkünse gazete kağıdı kullanmayınız. Özellikle renkli mürekkep sorun çıkarmaktadır.
Yavru Muhabbet Kuşlarının Elde Beslenmesi:
Muhabbet kuları iyi ebeveynler olmasına rağmen bazen anneler yavrularına karşı saldırgan olabilir. Bu durumda yavruyu elde beslemek gerekir. Annesi tarafından beslenmeyen yavrular tespit edilir, ilk iki beslemede Enfalyte veya Pedialyte kullanılabilir. Bu sayede sindirim sisteminin çalışıp çalışmadığından emin olunabilir. Formülün verilmesi için paket üzerindeki talimatlara uyulur.
Zor, sorumluluk, sabır gerektiren bir iştir. Yumurtadan yeni çıkmış yavrular çok zayıftır ve işbirlikçi değildir. Besleme zamanları çok önemlidir.
İlk 5 gün 2 saatte bir, daha sonra değiştirilir. Yavru 5 günlük olduğunda formül biraz yoğunlaştırılır, böylece besleme 3 saatte bire uzatılabilir. Yavru 2 haftalık olana kadar 3 saatte bir beslemeye devam edilir, arada bir gece 4 saatlik bir ara verilerek kursağın tam boşalması sağlanır. Normalde ebeveynleri yavru kuşları ilk 2 hafta saatte bir besler. Genellikle 7-9 hafta süreyle elde besleme yapılır.
Gerekli malzemeler:
-Elde besleme formülü (22/9 - 22% protein, 9% yağ)
-Lactobacillus (sindirim için bakteri)
-Papaya (sindirim için enzim)
-Enfalyte veya Pedialyte (ilk 5 gün için)
-Küçük bir şırınga (3-5 cc) veya küçük bir göz damlalığı
-Formülü karıştırmak için küçük bir kase
-Termometre (formülün sıcaklığını kontrol etmek için)
-Dezenfektan (sonra şırıngayı temizlemek için, % 10’luk çamaşır suyu veya Oxyfresh)
Yavruları ılık, altlık serilmiş ana makinesine alın. Altlığı sık sık değiştirin. Altlığın üzerine kağıt havlu konması daha temiz ortam sağlar.
Formülü 41-42 dereceye ısıtın. Annesinin gevişi de yaklaşık aynı ısıdadır. Yumurtadan yeni çıkan yavruların besleme miktarı cc ile değil damlalarla ölçülür. İlk beslemede 6-8 damla bile çok olabilir.
Formülü şırıngaya çekin, zorlamadan hafifçe pompalayın. Şırıngayı yavrunun ağzının sol kenarına koyun ve formülü sağ tarafına doğru verin. Kuşların boğazında iki delik vardır, soldaki hava için, sağdaki mideye gider.
Normalde yavru kuşlar ailelerinden sistemindeki sindirim bakterilerini ve enzimlerini ilk günlerde alırlar. Elde beslenenlerde bunlar dışardan ilave edilmelidir. İlk 2 haftadan sonra laktobasillus ve papaya vermeyi uzatmaya gerek yoktur, yavrularda sindirim problemi yoksa.
4 hafta sonra yuvaya bir tünek konur. 6 hafta sonra yavru kendi kafesine alınır, kaliteli bir diyet ile beslenir, içme suyu sağlanır (distile su veya iyi su).
Az miktarlarda pişmiş sebzeler verilir.
İlk gün çok önemlidir:
İlk gün yavrular çok küçüktür ve işbirlikçi değildir. Sırtlarının üzerinde beslenirler, çünkü bacakları vücutlarını taşıyamayacak durumdadır.
Şırıngadan nasıl yiyeceklerini öğrenmeye ihtiyaçları vardır. Bu onlar için normal değildir, 5-6 beslemeden sonra anlamaya başlarlar. Kuşu sol ele almak ve sağ elle beslemek daha uygundur. Şırınganın ucu yavrunun ağzına girmeyecek şekilde tutulmalı, damlalar küçük olmalıdır. Küçük şırınga daha iyi olur. Damlaları sayabilirsiniz.
Şırınga küçük olduğundan formül çabuk soğur, bu yüzden formülü su banyosunda (43-46 ºC) tutabilirsiniz. Damlalar arasında da şırınganın ucunu su banyosuna daldırabilirsiniz.
Yavrunun ağzını izleyin, yedikçe verin. Damlalar çok büyük olursa akciğerlere kaçıp öldürme riski vardır.
